Қазақстан Best Countries 2026 халықаралық рейтингінде «Мүмкіндіктер» санаты бойынша 44-орынға ие болды. Осылайша, еліміз аталған бағытта жоғары нәтиже көрсеткен 50 мемлекеттің қатарына кірді. Зерттеу авторлары Қазақстанның әлеуметтік қорғау, білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы көрсеткіштерін жоғары бағалаған. Ал жалпы рейтингте еліміз 53-орынға тұрақтады, деп хабарлайды SteppeNews.kz.
Рейтингті америкалық U.S. News & World Report басылымы Пенсильвания университетінің Уортон бизнес мектебімен бірлесіп әзірлеген. Зерттеуге 100 мемлекет қатысып, олардың жағдайы сегіз бағыт пен 100 көрсеткіш негізінде бағаланған.
Биыл зерттеу әдістемесіне елеулі өзгерістер енгізілді. Бұрын елдердің халықаралық беделі мен қоғамдық пікірге негізделген сауалнамаларға басымдық берілсе, жаңа рейтингте халықаралық ұйымдардың статистикалық деректері негізгі өлшем ретінде алынған.
Қазақстан әлеуметтік қорғау мен білім беру саласында жоғары бағаланды
Қазақстан ең жоғары нәтижесін «Мүмкіндіктер» санатында көрсетті. Бұл бағыт кәсіпкерлікті дамыту жағдайын, жұмыспен қамтуды, білім беруді, әлеуметтік қорғауды, салық жүйесін және қаржы ресурстарына қолжетімділікті қамтиды.
Аталған санатта Қазақстан 53,9 балл жинап, 44-орынға орналасты.
Елдің жоғары бағаланған көрсеткіштерінің қатарында әлеуметтік қорғау – 94,1 балл, жеке табысқа салынатын салық – 80,2 балл және халықтың білім жетістіктері – 71,8 балл бар.
Айта кету керек, бұл көрсеткіштер рейтинг авторлары қолданған бағалау әдістемесіне негізделген. Мәселен, әлеуметтік қорғау саласындағы 94,1 балл мемлекеттік бағдарламалар халықтың 94,1 пайызын қамтиды дегенді білдірмейді.
Сонымен қатар Қазақстандағы халықтың орташа оқу ұзақтығы 12,5 жыл деп көрсетілген.
Денсаулық сақтау мен инфрақұрылымдағы көрсеткіштер
Денсаулық сақтау санатында Қазақстан 64,2 балл жинап, 50-орынға тұрақтады. Бағалау кезінде медициналық көмектің қолжетімділігі, өмір сүру ұзақтығы, дәрігерлер саны, вакцинация деңгейі және медициналық инфрақұрылым ескерілген.
Рейтинг дерегіне сәйкес, Қазақстанда әрбір мың тұрғынға 3,8 дәрігерден келеді. Ал халықтың күтілетін өмір сүру ұзақтығы – 74,4 жыл.
Инфрақұрылым санатында еліміз 64 балл жинап, 54-орынға орналасты. Бұл бағытта электр энергиясының қолжетімділігі, көлік желілерінің сапасы, интернет байланысы, сумен жабдықтау, санитарлық жағдай және энергетикалық жүйенің тұрақтылығы бағаланған.
Атап айтқанда, Қазақстан халқының 97,9 пайызы негізгі санитарлық жағдайларға қол жеткізе алады. Елдегі кең жолақты интернеттің орташа жылдамдығы секундына 88,1 мегабитті құрайды.
Қазақстан жалпы рейтингте Өзбекстаннан озып кетті
Best Countries 2026 жалпы рейтингінде Қазақстан 53,8 балл жинап, 100 мемлекеттің арасында 53-орынға ие болды.
Ал Өзбекстан 46,8 баллмен 76-орынға тұрақтаған. Осылайша, екі елдің көрсеткіштері арасында 23 позициялық айырмашылық бар.
Жалпы рейтингте экономикалық даму, денсаулық сақтау, мемлекеттік басқару сапасы, инфрақұрылым және қоғамдық әл-ауқат секілді көптеген фактор ескерілген.
Best Countries 2026 рейтингінің әдістемесі қалай өзгерді?
Best Countries халықаралық рейтингі 2016 жылдан бері жарияланып келеді. Алайда 2026 жылғы зерттеуде мемлекеттерді бағалау тәсілі қайта қаралған.
Зерттеу барысында Дүниежүзілік банк, БҰҰ құрылымдары және Халықаралық еңбек ұйымын қоса алғанда, 30-дан астам ұйым мен дереккөздің статистикалық мәліметтері пайдаланылған. Көрсеткіштер сегіз негізгі бағытқа бөлініп, әр санаттың маңыздылығы халықаралық сарапшылардың қатысуымен анықталған.
Әдістеменің өзгеруіне байланысты 2026 жылғы нәтижелерді алдыңғы жылдардағы көрсеткіштермен тікелей салыстыру дұрыс емес.
Осылайша, Қазақстанның биылғы рейтингтегі басты жетістігі – «Мүмкіндіктер» санатында үздік 50 елдің қатарына енуі. Ал жалпы көрсеткіш бойынша еліміз 53-орынға тұрақтап, Орталық Азиядағы көршісі Өзбекстаннан жоғары нәтиже көрсетті.