2026 жылғы 11 маусымда Алматы қаласында BRI-2026 «Қытай – Орталық Азия: Цифрлық Жібек жолы, білім беру және жасанды интеллект» халықаралық форумы өтті. Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті мен Чжэцзян университеті бірлесіп ұйымдастырған алаң Еуразия кеңістігіндегі технологиялық интеграция мәселелерін талқылайтын маңызды сараптамалық диалог орталығына айналды, деп хабарлайды SteppeNews.kz.
Бүгінде Қытай мен Орталық Азия елдері арасындағы ынтымақтастық жаңа қарқынға ие болып отыр. Цифрландыру, бірлескен IT-жобалар және білім беру гранттары мемлекеттер арасындағы серіктестікті стратегиялық деңгейге көтеруде. Ынтымақтастықтың негізгі бағыты шикізат секторынан ортақ интеллектуалдық капитал қалыптастыруға ауысып, академиялық алмасулар жастарға жаңа мансаптық мүмкіндіктер ашуда.
Дипломатиялық диалог және альянстың құрылуы
Форумның ашылуында өткен негізгі сараптамалық пікірталас барысында спикерлер жаһандық цифрлық трансформация жағдайындағы өңірдің басты сын-қатерлерін талқылады.
Саммит бағдарламасын қазақстандық жоғары оқу орны тарапынан Абылай хан атындағы ҚазХҚжӘТУ Басқарма төрағасының міндетін атқарушы – ректор, экономика ғылымдарының кандидаты, профессор Дана Құнанбаева жүргізді. Ол құттықтау сөзінде инновацияларды дамытуға және бірлескен ғылыми жобаларды жүзеге асыруға қабілетті жоғары білікті мамандар даярлауда университеттердің ерекше рөл атқаратынын атап өтті.
Қытай Халық Республикасының Алматы қаласындағы Бас консулдығының білім беру мәселелері жөніндегі консулы Хуан Сяоминь ханым Қытай мен Орталық Азия мемлекеттері арасындағы байланысты жасанды интеллект қарқынды дамып жатқан кезеңде нығайтудың маңыздылығына тоқталды. Пікірталасқа сондай-ақ Орталық Азия университетінің ректоры Кристофер Герри мен Чжэцзян университетінің профессоры Ван Чжикай қатысты.
Пленарлық отырыстың басты оқиғасы – «Бір белдеу – бір жол» бастамасы аясында Инновациялар және цифрлық ынтымақтастық жөніндегі зерттеу альянсын құру туралы келісімге салтанатты түрде қол қою рәсімі болды. Бұл қадам Еуразияның жетекші ғылыми-зерттеу орталықтары арасындағы әріптестікті ресми түрде бекітті.
Цифрлық Жібек жолы іс жүзінде
Қашықтық экономикасы және халықаралық инновациялар
Чжэцзян университетінің Экономика мектебінің профессоры Чжао Вэй өңірлік интеграцияның кеңістіктік-экономикалық тәсілін таныстырды. Оның баяндамасы Цифрлық Жібек жолының интеллектуалдандырылуы мен заманауи IT-платформалардың трансшекаралық экономикалық ынтымақтастықтағы қашықтықтан туындайтын шығындарды азайтудағы рөліне арналды. Фудань университетінің Халықаралық сауданы зерттеу орталығының профессоры Сухуа Тянь шетелдік басшыларды тарту тәжірибесі мен олардың компаниялардың инновациялық қызметіне әсері туралы жан-жақты баяндады.
Геосаясат және мәдениеттерді жақындастыру
Р.Б. Сүлейменов атындағы Шығыстану институты бас директорының ғылым жөніндегі орынбасары Ғалымжан Дүйсен қазіргі геосаяси тұрақсыздық жағдайындағы Орталық Азия елдерінің ынтымақтастығына қатысты өзекті мәселелерді көтерді.
Өңірлік серіктестік тақырыбын Қырғыз ұлттық университетінің проректоры Кундузгүл Базакеева жалғастырды. Ол нақты деректер негізінде Цифрлық Жібек жолының Қырғызстан мен Қытай арасындағы мәдени және білім беру байланыстарын дамытуға қалай ықпал етіп отырғанын көрсетті.
Инновациялық желілер және керуен дипломатиясы
Шанхай Цзяо Тун университетінің Білім және өңірлік даму жөніндегі зерттеу орталығының директоры Ло Шоугуй қатысушыларды өңірлік инновациялық ынтымақтастық желілерінің құрылымы мен даму тетіктерімен таныстырды.
Секцияның жарқын қорытындысы Абылай хан атындағы ҚазХҚжӘТУ профессоры Зара Шайморданованың тарихи-сараптамалық баяндамасы болды. Ол болашақтың цифрлық дәліздері мен Абылай хан тұсындағы Қазақ хандығының Цин империясымен жүргізген керуен саудасы арасындағы сабақтастықты көрсетіп, қазіргі көпвекторлы экономикалық дипломатияның тарихи тамыры тереңде жатқанын дәлелдеді.
Форумның пленарлық отырысы мен алғашқы секциясының қорытындылары цифрлық трансформацияның жай ғана процестерді автоматтандыру емес, халықаралық диалогтың жаңа тіліне айналғанын көрсетті.
ҚазХҚжӘТУ қабырғасында бастау алған технологиялар мен академиялық білімнің синергиясы Жібек жолы елдері үшін қауіпсіз әрі жоғары технологиялық дамудың ұзақ мерзімді мүмкіндіктерін ашуда.
Фотосуреттерді Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университетінің баспасөз қызметі ұсынды.