Түркияның Эрзурум провинциясындағы Чат ауданында омарташы Саваш Анил араларын әртүрлі биіктіктегі гүлдерге қарай маусым сайын көшіріп, органикалық бал өндіреді деп хабарлайды SteppeNews.kz Mk-turkey.ru сайтына сілтеме жасап.
Ол өңірдің өсімдік жамылғысын тиімді пайдаланып, таулы аймақта ара шаруашылығымен айналысады. Ауданның теңіз деңгейінен шамамен 2 800 метр биіктікке жететін таулары, әр биіктікте кезекпен гүлдейтін өсімдік түрлерінің көптігі және бал өндірілетін аумақтарда ауыл шаруашылығы пестицидтерінің қолданылмауы ара шаруашылығына қолайлы жағдай қалыптастырады.
Саваш Анил Курбанлы елді мекенінде отбасылық дәстүрге айналған омарташылықпен 15 жылдан бері айналысады. Бес жыл бұрын балға зерттеу жүргізіп, оның құрамындағы пролин мөлшерін анықтағаннан кейін органикалық өндіріске көшкен.
Ол облыстық және аудандық ауыл және орман шаруашылығы басқармаларына жүгініп, омарта ұялары, органикалық өндірісті дамытуға арналған қолдау және арнайы оқыту алған. Кейін тиісті сертификатқа ие болып, 2021 жылы органикалық бал өндіруді бастаған.
Қазір омарташының 300 ұясы бар. Қыста араларын Хатайға апарса, көктемде Элязыгқа, кейін өсімдіктердің маусымдық гүлдеу кезеңіне байланысты Чат ауданына көшіреді.
Шамамен 3,5 айға созылатын бұл кезеңде аралар әртүрлі биіктіктегі гүлдерден шырын жинайды. Қазір Анил бал жинау жұмыстарына кіріскен.
Оның айтуынша, органикалық бал өндіруге мемлекеттік қолдау арқылы мүмкіндік алған. Органикалық өндіріске көшпес бұрын жүргізілген зерттеулер кезінде бал құрамындағы пролин мөлшері 1200–1350 деңгейінде болған. Анил бұл көрсеткішті жоғары деп бағалап, балдың табиғи қасиеттерін тиімді пайдалану үшін органикалық өндіріске көшкенін айтты.
«Органикалық балдың құрамында қант немесе химиялық пестицидтер болмайды. Біз араларды олардан табиғи әдістер арқылы қорғаймыз. Бұл араның бүгінгі жұмыс істеу тәсілі 200 жыл бұрынғыдай дегенді білдіреді. Біз оның осы ерекшелігін тиімді пайдалана алдық», — деді ол.
Омарташы ара тұқымдарының да маңызы зор екенін атап өтті. Оның айтуынша, әр өңірдің табиғи жағдайына бейімделген ара тұқымдарымен жұмыс істеу қажет.
«Біз бірінші мәселені шештік. Сонымен қатар тұқымды сақтау үшін жасанды ұрықтандыру әдісін қолдандық. 2 200 метр биіктіктегі гүлдер арасында жұмыс істей алатын ара тұқымдарын сақтап қалдық. Бұл үшін қосымша шығын қажет емес. Ара гүлден алғанының бәрін ұясына әкеледі, ал біз оны жинап аламыз. Біз балды табиғи әдіспен өндіреміз», — деді Саваш Анил.
Ол Хатайдан Элязыг арқылы Чатқа дейінгі бағытта өсімдіктердің табиғи гүлдеу кезеңін бақылап отыратынын айтты. Бұл жұмыс бал жинау басталғанға дейін жалғасады.
«Біз гүлдердің артынан көшіп отырамыз. Біздің мақсатымыз — араларға қант бермей, оларды тек табиғат ұсынатын қорекпен қамтамасыз ету. Маусымның алғашқы аптасында осы жерге келіп, ауданның табиғи ресурстарын пайдаланамыз. Шамамен 3,5 ай бойы күнделікті күтім жұмыстарын қоспағанда, өндіріске араласпаймыз және бал жинау кезеңін күтеміз. Бұл аралар ұзақ жол жүреді. Гүл қай жерде болса, аралар да сол жерде», — деді ол.
Анил Чат ауданындағы өсімдіктердің алуан түрлілігін де атап өтті. Оның айтуынша, бұл жерде ауыл шаруашылығы пестицидтері қолданылмайтын ерекше табиғи орта қалыптасқан.
Келесі материал: Ақтөбеде қағаз және картон өндіретін зауыт салынып жатыр«Араларымыз осы мүмкіндікті пайдаланады. Бір өсімдік гүлдеуін аяқтаған кезде, екіншісі гүлдей бастайды. Таулардың биіктігі 2 800 метрге дейін жетеді. Төменгі биіктікте бір өсімдік гүлдесе, жоғарыда басқа өсімдік гүлдейді. Осылайша әр қабаттағы өсімдіктер бұл жерде өндірілетін балдың құндылығын арттырады», — деді омарташы.