6 тамызда Астанада «Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс туралы идеяларының Қытай тәжірибесі және оның әлем үшін маңызы» тақырыбында семинар өтті. Іс-шараны Қытайды зерттеу орталығы мен Қытай Халық Республикасының Қазақстан Республикасындағы Елшілігі ұйымдастырды. Кездесуге Қазақстан мен Қытайдың дипломаттары, ғалымдары, сараптамалық орталықтар мен сарапшылар қауымдастығының өкілдері қатысты, деп хабарлайды SteppeNews.kz.
Семинар барысында Қытайдың партиялық құрылыс тәжірибесі ғана емес, оның мемлекеттік басқару жүйесіне, кадр даярлауға, цифрландыруға және елдің ұзақ мерзімді даму стратегиясына ықпалы кеңінен талқыланды.
Қытай тәжірибесін көшіру емес, зерделеу маңызды
Семинарды ашқан Қытайдың Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Хань Чуньлинь Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс туралы идеяларының негізгі қағидаларына тоқталды.
Дипломат олардың Қытайда іс жүзінде қалай жүзеге асырылып жатқанын айтып, бұл тәжірибенің мемлекеттік басқару логикасы мен Қытайдың жаңғыру үдерісін түсінудегі маңызын атап өтті.
«Бүгінде әлем Қытайды бұрынғыдан да тереңірек түсінуге ұмтылып отыр. Алайда Қытайды басқаруды түсіну үшін алдымен Қытай Коммунистік партиясын басқару жүйесін, ал қазіргі ҚКП-ны түсіну үшін Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс туралы идеяларын түсіну қажет», – деді Хань Чуньлинь.
Оның айтуынша, Қытайдың тәжірибесін әмбебап модель ретінде қабылдауға болмайды. Әр мемлекет өзінің тарихына, мәдениетіне, ұлттық ерекшеліктері мен қоғам қажеттіліктеріне сүйене отырып, даму жолын өзі таңдауы тиіс.
Елші Қытайдың өз тәжірибесін басқа мемлекеттерге көшіруді ұсынбайтынын, керісінше елдер арасында тең дәрежелі тәжірибе алмасу, өзара құрмет пен ынтымақтастық маңызды екенін атап өтті.
Партиялық тәртіп пен мемлекеттік басқару
Семинарға онлайн форматта ҚКП Орталық комитетінің Партия тарихы мен әдебиеті институтының Халықаралық байланыстар басқармасының бұрынғы директоры, аға ғылыми қызметкер Ян Минвэй қатысты.
Ол партиялық тәртіп мәселесіне тоқталып, белгіленген ережелерді жүйелі сақтау, жеке жауапкершілік және тиімді тәртіптік бақылау мемлекеттік басқару жүйесінің тұрақтылығы мен нәтижелілігінің маңызды шарттары екенін айтты.
Ал «Синьхуа» агенттігінің Си Цзиньпиннің мәдениет туралы идеяларын зерттеу институтының ғылыми қызметкері Цинь Яньян Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс туралы идеяларының теориялық негіздері мен халықаралық маңызына талдау жасады.
«Қытай басқа елдердің модельдерін көшірмейді және өз моделін де өзгелерге көшіруді ұсынбайды. Әр мемлекет өзінің тарихына, мәдениетіне және ұлттық жағдайына сәйкес келетін даму жолын таңдауы тиіс», – деді Цинь Яньян.
Қазақстан мен Қытайдың мемлекеттік басқару жүйелері салыстырылды
Еуразиялық халықаралық зерттеулер қауымдастығының атқарушы директоры Қайрат Батырбаев партиялық құрылысты мемлекеттік басқарудың институционалдық тетігі тұрғысынан қарастырды.
Ол стратегиялық сабақтастық, кадр даярлау, атқарушылық тәртіп және қабылданған шешімдердің орындалуын бақылау мәселелеріне назар аударып, әртүрлі мемлекеттік басқару модельдеріне салыстырмалы талдау ұсынды.
Ал Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Конституциялық және азаматтық құқық кафедрасының заң ғылымдарының докторы, профессоры Жамаладен Ибрагимов Қытай мен Қазақстандағы мемлекеттік басқару жүйелерінің даму ерекшеліктерін салыстырды.
Оның баяндамасында мемлекеттік қызметтерді цифрландыру, жасанды интеллект пен үлкен деректерді енгізу, бюрократиялық рәсімдерді азайту, стратегиялық жоспарлау және мемлекеттік аппараттың тиімділігін арттыру мәселелері қарастырылды.
Кадр даярлау мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл да назарда
«Еуразиялық мониторинг» талдау зерттеулер орталығының директоры Әлібек Тәжібаев Қытайдың партиялық құрылыс тәжірибесін қазіргі еуразиялық үдерістер тұрғысынан талдады.
Ол кадр даярлау, атқарушылық тәртіп, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және орталық пен өңірлік билік органдары арасындағы өзара іс-қимыл мәселелері көптеген мемлекеттер үшін өзекті болып қала беретінін атап өтті. Сонымен қатар сарапшы мұндай тәжірибені әр елдің ұлттық ерекшеліктерін ескере отырып зерделеу және бейімдеу қажеттігін айтты.
Мемлекеттік басқару халықаралық ықпалға қалай әсер етеді?
Максут Нарикбаев атындағы Университеттің (MNU) Халықаралық экономика мектебінің доценті Нұржанат Аметбек тақырыпты халықаралық қатынастар тұрғысынан қарастырды.
Оның пікірінше, мемлекеттік басқарудың тиімділігі елдің сыртқы саяси мүмкіндіктерімен тікелей байланысты.
«Мемлекеттер арасындағы бәсекелестік барған сайын тек ресурстардың емес, басқару жүйелерінің тиімділігінің де бәсекесіне айналып келеді. Мемлекеттің әлеуеті дәйекті дипломатиялық стратегия мен тұрақты халықаралық ынтымақтастық арқылы ғана халықаралық ықпалға айналады», – деді Нұржанат Аметбек.
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Сыртқы саяси зерттеулер институтының аға зерттеушісі Ұлан Нұхитжан тақырыпты Қазақстанның сыртқы саяси мүдделері тұрғысынан талдады.
Ол Си Цзиньпиннің партиялық құрылыс туралы идеяларын зерделеу Қытайдың ұзақ мерзімді саяси бағыты мен мемлекеттік шешім қабылдау ерекшеліктерін тереңірек түсінуге мүмкіндік беретінін айтты.
Сарапшының пікірінше, бұл Қазақстан мен Қытай арасындағы екіжақты ынтымақтастықты дамыту тұрғысынан да практикалық маңызға ие.
Сарапшылар тәжірибе алмасудың маңызын атап өтті
Семинар қорытындысын шығарған Қытайды зерттеу орталығының директоры Гүлнар Шаймергенова кездесуде тақырыптың әртүрлі ғылыми және сараптамалық тұрғыдан қарастырылғанын атап өтті.
Оның айтуынша, пікірталас барысында партиялық құрылыс мәселесімен қатар мемлекеттік басқару, институционалдық даму және халықаралық ынтымақтастыққа қатысты кең ауқымды мәселелер талқыланды.
Гүлнар Шаймергенова мұндай сараптамалық кездесулер Қазақстан мен Қытайдың бір-бірінің тәжірибесін тереңірек зерделеуіне және кәсіби пікір алмасуына мүмкіндік беретінін атап өтті.
Осылайша, Астанадағы семинар Қытайдың партиялық құрылыс тәжірибесін талқылаумен шектелмей, мемлекеттік басқарудың тиімділігі, цифрландыру, кадр даярлау және Қазақстан-Қытай ынтымақтастығының перспективалары сияқты өзекті мәселелерді ортаға салған сараптамалық алаңға айналды.