Жоғары жылдамдықты теміржол бүгінде көптеген елдің көлік жүйесінің маңызды бөлігіне айналды. Ол жол жүру уақытын қысқартып қана қоймай, өңірлер арасындағы байланысты нығайтып, туризм мен экономиканың дамуына да ықпал етеді. Қазір әлемнің бірнеше мемлекеті бұл салада көш бастап, жүздеген шақырым қашықтықты бірнеше сағатта еңсеруге мүмкіндік жасап отыр.
Бұл бағытта ең ірі жетістікке жеткен ел – Қытай. Соңғы жылдары мұнда әлемдегі ең ұзын жоғары жылдамдықты теміржол желісі салынды. Бейжің, Шанхай, Гуанчжоу, Шэньчжэнь сияқты ірі қалалар бір-бірімен жылдам пойыздар арқылы байланысқан. Кейбір бағыттарда пойыздардың жылдамдығы сағатына 350 шақырымға дейін жетеді. Мұндай инфрақұрылым халықтың қатынасын жеңілдетіп қана қоймай, ішкі туризмнің қарқынды дамуына да жол ашты.
Жоғары жылдамдықты пойыздардың тарихы Жапониядан бастау алады. Елде 1964 жылы іске қосылған Shinkansen желісі бүгінге дейін сенімділігі мен қауіпсіздігі жағынан әлемдегі үздік жүйелердің бірі саналады. Пойыздардың уақытынан кешікпеуі, жоғары қызмет көрсету сапасы мен заманауи технологиялары Жапонияны бұл саладағы көшбасшылардың қатарында ұстап келеді.
Еуропада жоғары жылдамдықты теміржол желісі Франция, Испания, Германия және Италияда жақсы дамыған. Франциядағы TGV, Германиядағы ICE, Испаниядағы AVE және Италиядағы Frecciarossa пойыздары ірі қалалар арасындағы қатынасты едәуір жеңілдетті. Көптеген тұрғындар бірнеше жүз шақырымдық жолға ұшақтың орнына дәл осы пойыздарды таңдауды жөн көреді.
Азиядағы тағы бір табысты мысал – Оңтүстік Корея. Мұнда KTX пойыздары Сеул мен Пусан сияқты ірі қалаларды қысқа уақыт ішінде байланыстырады. Ал Түркия соңғы жылдары жоғары жылдамдықты теміржол желісін белсенді кеңейтіп, Анкара мен Ыстанбұл секілді маңызды орталықтар арасында қатынасты жеңілдетті.
Пойыздардың басты артықшылықтарының бірі – экологиялық тиімділігі. Олар автомобиль мен әуе көлігіне қарағанда қоршаған ортаға зиянды шығарындыларды аз бөледі. Сондықтан көптеген мемлекет теміржол инфрақұрылымын жаңғыртуға және жаңа бағыттар ашуға инвестиция құюды жалғастырып келеді.
Жоғары жылдамдықты теміржол бүгінде жай ғана көлік түрі емес, елдің технологиялық дамуы мен инфрақұрылымдық мүмкіндігінің көрсеткішіне айналды