Қараңғы – түнек, белгісіздік және үрейдің мекені. Қазақ халқы қараңғыны жамандыққа балаған, сондықтан «Қараңғыда періште де жол таба алмайды» деп, түнде жүруден сақтандырған. Қараңғылық адамды дәрменсіз етеді, көз байланады, жол жоғалады. «Қараңғыда көз жоқ» деген сөз осыны айғақтайды. Сонымен қатар, қараңғы надандықтың символы ретінде де қолданылады. Білім – жарық, надандық – қараңғылық. Төмендегі Қараңғы туралы мақалдар түнектің қаупі мен жарықтың (білімнің, ақылдың) маңызын тереңірек түсінуге көмектеседі.
Қараңғы туралы таңдаулы мақалдар
- Қараңғы түнде жол табу қиын.
- Қараңғы түнде қасқыр ұлиды.
- Қараңғыда көз жоқ.
- Қараңғыда таяқ та түзу.
- Қараңғыны қарға табар.
- Қараңғы түнде қырық қадам.
- Соқырға күн де қараңғы, түн де қараңғы.
- Жарқанатқа жарықтан қараңғы артық.
- Aдаспаймын деген жігітті қараңғы түн адастырады.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Қараңғыда таяқ та түзу» деген мақалдың астары қандай?
Бұл мақал надандық пен білімсіздік кезінде кемшіліктердің байқалмайтынын білдіреді. Қараңғыда адамға қисық ағаш та түзу болып көрінеді, өйткені ол шындықты толық көрмейді. Сол сияқты, білімі жоқ қоғамда қате пікірлер мен теріс іс-әрекеттер дұрыс болып қабылдануы мүмкін. Жарық (білім) түскенде ғана ақиқат ашылады.
«Қараңғыны қарға табар» деп неге айтылған?
Қарға – өлексемен қоректенетін құс, ол жамандықты, лас жерді тез табады. Бұл мақал жаман пиғылды адамдардың өз ортасын, қараңғы істерді (қылмысты, өсекті) тез тауып алатынын меңзейді. Жақсылық іздеген адам жарыққа ұмтылса, жамандық іздеген қараңғыға үйір.
Қараңғылықтың адам өміріндегі рөлі қандай?
«Aдаспаймын деген жігітті қараңғы түн адастырады» деген сөз, адам қанша жерден сенімді болса да, жағдайдың (ортаның, заманның) қысымына қарсы тұру қиын екенін көрсетеді. Қараңғылық (қиындық, дағдарыс) адамды жолдан тайдыруы мүмкін, сондықтан әрқашан ақылдың жарығына сүйену керек.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
