Apple Қытайда тым терең орнығып, енді шегіне алмай отыр ма? Мұндай пікірді Financial Times тілшісі Патрик Макги жаңа кітабында алға тартады. «Apple in China: The Capture of the World’s Greatest Company» атты туындыда автор Apple компаниясы барлық өндірісін бір елге — Қытайға шоғырландыру арқылы стратегиялық қателік жіберді дейді. Оның айтуынша, компания «қатал және авторитарлы бақылау жүйесіне» тәуелді болып қалған.
Алайда, Вашингтонда өткен сараптамалық жиында бұл көзқарас бірауыздан қолдау таппады. Гарвард бизнес мектебінің профессоры Мег Ритмайр:
«Егер тарихты қайта жазуға мүмкіндік болса, Apple басқа шешім қабылдар ма еді? Жоқ. Себебі сол кездегі инновациялар мен өндіріс толқынын елемеу — бүгінгі Apple болмай қалуға тең еді», – деді.
Сарапшылардың пікірінше, Қытай Apple-ге ғана емес, керісінше – өзара тиімді қатынас орнаған. Америкалық компаниялар бұл нарықта қалуға тырысады — тек табыс үшін ғана емес, бәсекелестерінің не істеп жатқанын үйрену үшін де.
Декуплинг нәтиже бермей тұр ма?
Соңғы жылдары АҚШ-тың Қытаймен экономикалық байланыстарын үзуге бағытталған әрекеттері — тарифтер, экспорттық бақылаулар мен өндірістік шектеулер — айтарлықтай нәтиже бермей жатқандай. Қытайдың жасанды интеллект саласындағы арзан әрі қуатты шешімдері, әсіресе DeepSeek компаниясының жетістіктері, Вашингтонды алаңдатып отыр.
Джордж Вашингтон университетінің зерттеушісі Джеффри Дин де Apple мен Microsoft сияқты алыптар Қытайға кірмегенде бұдан артық жетістікке жетер ме еді, деген сұраққа күмәнмен қарады.
«iPhone өндірісінен түсетін экономикалық құнның басым бөлігі АҚШ-та қалып отыр. Apple Қытайға үлкен технологиялық секіріс сыйлады деу артық», – дейді Дин.
Сарапшының айтуынша, экономикалық өзара тәуелділік үлкен державалар арасында соғыс қаупін төмендетуі мүмкін.
Apple енді не істеуі керек?
Автор Патрик Макги Apple-дің бастапқы кезеңінде Қытаймен байланыс орнатуы қисынды болғанын мойындайды. Алайда, қазіргі таңда компания «ең үздік инженерлерін Қытайға жіберуден» пайдасы азайып келеді деп есептейді.
Apple-дің Қытайдағы жолы — біржақты тәуелділік емес, күрделі және көпжақты экономикалық байланыс. Сарапшылардың пайымынша, бұл қарым-қатынасты түзету емес, түсіну керек.