Түрікменстанның «Түрікменгаз» мемлекеттік концерні мен Ауғанстанның Afghan Gas мемлекеттік корпорациясы Герат провинциясын газдандыру жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды, деп хабарлайды SteppeNews.kz Хроника Туркменистана басылымына сілтеме жасап.
Құжатқа Түрікменстан Халк Маслахатының төрағасы Гурбангулы Бердымухамедов пен Ауғанстан Министрлер кабинеті төрағасының экономика мәселелері жөніндегі орынбасары Абдул Гани Барадар қол қойған.
Гератты не үшін газдандыру қажет?
Герат — Ауғанстанның батысындағы, Түрікменстан мен Иранға жақын орналасқан маңызды сауда және өнеркәсіптік өңір. Мұнда өндіріс орындары шоғырланғандықтан, энергияға деген сұраныс жоғары.
Жоба аясында түрікмен табиғи газын Гераттағы өнеркәсіптік кәсіпорындарға, электр станцияларына және тұрғындарға жеткізу жоспарланып отыр. Газдың тұрақты жеткізілуі өндіріс орындарының жұмысын қолдауға, электр энергиясын өндіруді арттыруға және өңірдің энергетикалық инфрақұрылымын дамытуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар газдандыру Ауғанстанның электр энергиясы импортына тәуелділігін азайтып, Гераттың экономикалық әлеуетін арттыруға бағытталған.
ТАПИ құрылысы жалғасып жатыр
Газ жеткізу жоспары Түрікменстан, Ауғанстан, Пәкістан және Үндістанды байланыстыратын ТАПИ газ құбырының құрылысымен тығыз байланысты.
Қазіргі уақытта Ауғанстан аумағында газ құбырының 116 шақырымы тартылған. Оның 38 шақырымы жер астына толық төселген. Тағы 135 шақырым аумақта құбыр жүргізуге қажетті дайындық жұмыстары аяқталған.
Бекітілген жоспарға сәйкес, газ құбырының Герат қаласына дейінгі негізгі бөлігін салу жұмыстары 2026 жылдың соңына дейін аяқталуы тиіс. Алдағы уақытта Гераттың ішкі газ тарату желісіне қатысты инженерлік зерттеу мен жобалау жұмыстары басталады.
Газ жеткізу көлемі артады
Ауғанстандағы ТАПИ жобасының алғашқы бөлігі — Серхетабат–Герат бағытындағы 153 шақырымдық учаскенің құрылысы 2024 жылғы 11 қыркүйекте басталған. Құрылыс жұмыстарына шамамен 700 түрікмен маманы мен 300-ден астам арнайы техника жұмылдырылған. Сонымен бірге қажетті жабдықтарды сатып алу бойынша 17 халықаралық келісім жасалған.
«Түрікменгаз» бен Afghan Gas арасындағы келісім бойынша алғашқы жылдары Ауғанстанға жылына 500 млн текше метр газ жеткізу жоспарланған. Кейін бұл көлемді 1,5 млрд текше метрге, ал болашақта жылына 3–4 млрд текше метрге дейін арттыру көзделіп отыр.
ТАПИ газ құбырының бағыты
ТАПИ газ құбыры Түрікменстандағы Галкыныш газ кен орнынан басталып, Ауғанстанның Герат және Кандагар қалалары арқылы Пәкістанның Кветта мен Мултан қалаларына, одан әрі Үндістанның Фазилка қаласына дейін жетеді.
Жобаның жалпы ұзындығы шамамен 1,8 мың шақырым, ал өткізу қуаты жылына 33 млрд текше метр газды құрайды. Оның 214 шақырымы Түрікменстан, 774 шақырымы Ауғанстан, ал 826 шақырымы Пәкістан аумағы арқылы өтеді.
ТАПИ жобасының операторы — TAPI Pipeline Company Limited консорциумы. Оның 85 пайызы «Түрікменгазға», ал Afghan Gas, Пәкістанның Inter State Gas Systems және Үндістанның GAIL компанияларына 5 пайыздан тиесілі.