SteppeNews.kz: Инвестициялық табыстың құбылуына байланысты БЖЗҚ салымшылары зейнетақы жинақтарының уақытша төмендеуін байқап отыр. Ұлттық банк деректеріне сәйкес, тек наурыз айында инвестициялық табыс 240 млрд теңгеге азайған. Осыған байланысты жағдайды Qazaq Expert Club сарапшысы, қаржыгер, экономика ғылымдарының кандидаты Айгерім Ильясова түсіндіріп берді.
Сарапшының айтуынша, зейнетақы қаражаты жай ғана сақталмайды, олар БЖЗҚ және жеке инвестициялық портфельді басқарушы компаниялар арқылы инвестицияланады, сондықтан олардың көлемі нарық факторларының әсерінен өсіп те, уақытша төмендеп те отыруы мүмкін. Негізгі факторлардың бірі ретінде валюта бағамын атап өткен жөн, өйткені зейнетақы активтерінің шамамен 40%-ы шетел валютасында инвестицияланған. Теңге әлсіреген кезде мұндай активтердің теңгедегі құны өседі, ал ұлттық валюта нығайғанда керісінше төмендейді. Мысалы, 2025 жылдың қазанында 1 миллион доллар шамамен 549 млн теңге болса, 2026 жылдың сәуірінде ол шамамен 460 млн теңгені құрады. Тиісінше, теңге нығайғанда портфельдің валюталық бөлігі теңгемен есептегенде қысқарады, бұл жалпы жинақ сомасына тікелей әсер етеді.
Екінші маңызды фактор — қор нарықтарының динамикасы. Акциялардың құны жаһандық геосаяси жағдайға, экономикалық күтулерге және салалық трендтерге байланысты өзгеріп отырады. Сонымен қатар нәтижелер зейнетақы қорының немесе басқарушы компаниялардың инвестициялық стратегиясына да байланысты. Ұлттық банк әдетте тәуекелі төмен консервативті саясат ұстанады, ал жеке басқарушылар неғұрлым агрессивті стратегияларды таңдауы мүмкін, бұл жоғары табыс әкелгенімен, құбылмалылықты арттырады.
Зейнетақы активтері акциялар бойынша дивидендтер, облигациялар бойынша купондық төлемдер және тұрақты зейнетақы жарналары есебінен қалыптасады. Айгерім Ильясова зейнетақы жинақтарының ұзақ мерзімді құрал болып табылатынын және қысқа мерзімді ауытқулар инвестициялық процестің қалыпты бөлігі екенін атап өтті. Мұндай тербелістер нақты шығынды білдірмейді, ал ұзақ мерзімді перспективада жинақтар тұрақты жарналар мен инвестициялық табыс есебінен өсе береді. Оның үстіне мемлекет инфляция деңгейін ескере отырып, зейнетақы жинақтарының сақталуына кепілдік береді.
