«СНПС-Ақтөбемұнайгаз» АҚ – Қазақстандағы ең ірі мұнай-газ жобаларының бірі және China National Petroleum Corporation (CNPC) компаниясының елдегі алғашқы ауқымды инвестициясы. 1997 жылы Ақтөбе кен орындарынан Қазақстан мен Қытайдың мұнай-газ саласындағы ұзақмерзімді ынтымақтастығы басталды, ал 2027 жылы компания Қазақстандағы қызметінің 30 жылдығын атап өтеді, деп хабарлайды SteppeNews.kz.
«СНПС-Ақтөбемұнайгаз» АҚ бас директоры әкімшілігі басшысының орынбасары Юрий Шикарёв кәсіпорынның үш онжылдық ішінде қалай өзгергені, Ақтөбе облысындағы кен орындарында қандай технологиялар қолданылатыны және адам капиталының компанияның басты ресурсы болып қала беруінің себебі туралы айтып берді.
Инвестициялар, кадрлар және өндіріс өсімі
1997 жылдың қыркүйегінде Қазақстан Үкіметі мен CNPC арасында жер қойнауын пайдалану туралы келісімшартқа қол қойылды. Оған сәйкес инвестор 20 жыл ішінде өндірісті дамытуға кемінде 4 млрд доллар инвестиция салу міндеттемесін алды.
2026 жылғы жағдай бойынша инвестициялардың нақты көлемі 18,6 млрд долларға жетті. Бұл бастапқы міндеттемелерден төрт еседен астам көп.
«Бүгінде 29 жылдық жұмысымыздан кейін есепті инвестицияларымыз 18,6 миллиард долларды құрады. Корпорация Қазақстан Үкіметіне берілген уәделерден едәуір асып түсті», – деді Юрий Шикарёв.
Кәсіпорында 5 050 адам жұмыс істейді. Осы жылдар ішінде қытайлық мамандардың үлесі 0,9%-дан 1,5%-ға дейін өзгеріп отырды, ал ұжымның негізгі бөлігін қазақстандық инженерлер, геологтар, бұрғылаушылар және өндірістік персонал құрайды. Компания біліктілікті арттырудың тұрақты бағдарламасын да жүзеге асырады: қазақстандық мамандар Қытайдың ғылыми және білім беру орталықтарында оқып, мұнай-газ саласының заманауи технологияларын меңгереді.
Күрделі кен орындарына арналған технологиялар
Компанияның кен орындары Ақтөбе облысының Темір, Байғанин және Мұғалжар аудандарында – геологиялық ерекшеліктері өндіру жұмыстарын қиындататын Каспий маңы ойпатының шығыс бөлігінде орналасқан.
«Біз қабаттардың мұнай беру коэффициентін арттыру мәселесіне үлкен мән береміз. Қытай технологияларының арқасында ескі ұңғымаларда өте тиімді бүйірлік оқпандарды бұрғылау сияқты бағыттарда жұмыс істей аламыз. Біз жаңа химиялық және геотермиялық тасымалдаушыларды қолданамыз, ал тұтқыр мұнайы бар кен орындарында бу айдау технологиясын пайдаланамыз. Сондай-ақ бұрынғы жабдықтарға қарағанда өнімділігі едәуір жоғары жаңа компрессорлық-сорғы блоктарын енгізіп жатырмыз», – деді «СНПС-Ақтөбемұнайгаз» АҚ бас директоры әкімшілігі басшысының орынбасары Юрий Шикарёв.
Кәсіпорынның негізгі активі болып Жаңажол мұнай-газ-конденсат кен орны қала береді. Қабаттың табиғи энергиясы төмендегеннен кейін компания мұнда Орталық Азиядағы ең ірі компрессорлық газлифт жүйесін құрды. Технология қысымды ұстап тұру және мұнай беруді арттыру үшін дайындалған газды қабатқа қайта айдауға негізделген. Газлифт инфрақұрылымының жалпы құны 1,6 млрд доллардан асады. Бұл жүйе жетілген кен орындарын тиімді игеруге және көмірсутек өндірісін тұрақты деңгейде ұстап тұруға мүмкіндік береді.
Тұрақты өндіріс және жаңа қорларды іздеу
Соңғы 5–7 жылда кәсіпорын жыл сайын мұнай баламасында шамамен 5,5 млн шартты тонна көмірсутек шикізатын өндіреді. Бұл көрсеткішке мұнай, табиғи газ, сұйытылған газ және газ өңдеу өнімдері кіреді.
Сонымен қатар компания геологиялық барлау жұмыстарын жалғастырып келеді. Перспективалы бағыттардың бірі – 2012 жылы барлау жұмыстарына берілген Солтүстік Трува учаскесі. Құрлықтағы жаңа қорларды іздеу кәсіпорынды дамытудың стратегиялық бағыттарының бірі болып қала береді.
Компания цифрлық технологияларды белсенді енгізіп жатыр. Ұңғымалар, компрессорлық станциялар, сорғы жабдықтары мен арнайы техника телеметриялық жүйелермен және өндірістік параметрлерді нақты уақыт режимінде серверлік платформаларға жіберетін сымсыз датчиктермен жабдықталуда. Жасанды интеллект пен цифрлық мониторинг мұнай-газ өндірісінің тиімділігін арттырудың келесі кезеңіне айналып келеді.
Экология: факелдердің орнына – электр энергиясы
Маңызды экологиялық жобалардың бірі – ілеспе мұнай газын кешенді кәдеге жарату. Отыз жыл бұрын оның едәуір бөлігі факелдік қондырғыларда жағылса, бүгінде газ электр энергиясын өндіруге пайдаланылады.
«Бұрын факелдерде жағу кезінде жоғалуы мүмкін болған энергия бүгінде электр энергиясын өндіруге пайдаланылып жатыр».
Мұнай-газ өңдеу кешенінің (ЖНГК) жанында қуаты 160 МВт болатын «Жаңажол» бу-газ электр станциясы жұмыс істейді. Ол компанияның өндірістік нысандарын толық энергиямен қамтамасыз етеді, ал электр энергиясының артығы Қазақстанның бірыңғай энергетикалық жүйесіне беріледі.
30 жылға жуық уақыт ішінде «СНПС-Ақтөбемұнайгаз» АҚ көпмиллиардтық инвестициялар отандық кадрларды даярлаумен, заманауи технологияларды енгізумен және елдің энергетикалық инфрақұрылымын дамытумен ұштасатын Қазақстан-Қытай өнеркәсіптік ынтымақтастығының ең табысты мысалдарының біріне айналды.
Сауле Тугельбаева
Келесі материал: Бір ай астында: Астанада Күз ортасы – Чжунцюцзе мерекесі аталып өтті