Ташкенттің Чиланзар, Алмазар және Сергели аудандарында когенерациялық қондырғылар іске қосылғаннан кейін осындай жобалар елорданың тағы жеті ауданында жүзеге асырылуға дайындалып жатыр. Олардың жалпы қуаты 203 МВт болады. Ал жылу 600-ден астам тұрғын үй және әлеуметтік нысанға беріледі. Бұл туралы «Газетаға» «Тепловые электрические станции» компаниясы хабарлады деп SteppeNews.kz gazeta.uz ақпараттық сайтына сілтеме жасай отырып хабарлайды.
Ташкенттің жеті ауданында жалпы электр қуаты 203 МВт болатын когенерациялық қондырғылар салу жобалары жоспарланып отыр. Жобалар мемлекеттік-жекеменшік әріптестік (МЖӘ) негізінде жүзеге асырылады. Бұл туралы «Газетаға» «Тепловые электрические станции» компаниясы хабарлады.
Жаңа нысандар елорданың Мирзо-Ұлықбек, Янгихаёт, Яшнабад, Учтепа, Мирабад, Шайхантахур және Юнусабад аудандарында салынады. Олар 615 нысанды, оның ішінде 549 көпқабатты үйді, 17 мектепті, 26 балабақшаны және жеті медициналық мекемені жылумен қамтамасыз етуі тиіс.
Жобалардың инвесторлары ретінде Нидерландыда тіркелген Tashgen B.V., сондай-ақ Түркияның Pales Mühendislik Yatirimlari San. Tic. A.Ş. және Şekerci Endüstriyel İç ve Dış Tic. Ltd. компаниялары қатысады.
Ташкент әкімдігі жариялаған слайдтарда жобаға салынатын инвестиция көлемі 173 млн долларды құрайтыны айтылған.
«Тепловые электрические станции» компаниясының мәліметінше, құрылысты жүзеге асыру 2023 жылғы 20 қаңтардағы Министрлер Кабинетінің қаулысында қарастырылған. Когенерациялық нысандарды Ташкенттің жылу желілерінің шеткі учаскелерінде орналасқан аудандарда да орналастыру жоспарланып отыр.
Барлық жеті жоба жүзеге асқаннан кейін станциялар есеп бойынша жыл сайын энергетикалық жүйеге шамамен 1,5 млрд кВт·сағат электр энергиясын беріп, тұтынушыларға шамамен 1,2 млн Гкал жылу энергиясын жеткізе алады. Табиғи газдың жылдық тұтыну көлемі шамамен 370 млн текше метрді құрайды.
Жобалар аясында 80 жұмыс орнын құру да жоспарланып отыр.
Чиланзар, Алмазар және Сергели аудандарындағы когенерация
Ташкентте осындай алғашқы нысандар қазірдің өзінде жұмыс істеп тұр.
Компания өкілдері 2022–2023 жылдардағы қысқы кезеңде жылумен қамтудың қосымша көздерін құру қажеттілігі талқыланғанын еске салды. 2022 жылғы желтоқсанда президент Шавкат Мирзиёев Чиланзар жылу орталығына барған. Сол кезде ауа райының күрт суытуы аясында газ қысымының төмендеуі байқалып, жабдықтар мен жылу желілерінің тозуы жылу шығынының артуына себеп болған.
Сол кезде мемлекет басшысы жылу өндірудің балама көздерін іздеуді, соның ішінде Ташкентте электр және жылу энергиясын бір мезгілде өндіру принципімен жұмыс істейтін шағын станциялар орнатуды ұсынды.
Осындай жобалардың бірі Чиланзар ауданындағы «Октепа» және «Богзор» махаллерінде түркиялық Iltekno компаниясымен бірлесіп жүзеге асырылды. Ташкент әкімі Шавкат Умурзаков осы аптада «Богзор» махалласына барып, жаңа когенерациялық қосалқы станцияның жұмысымен танысты.
Қондырғының құны 10 млн долларды құрады. Оның электр қуаты – 4,6 МВт, жылу қуаты – сағатына 29 Гкал. Компанияның мәліметінше, нысан жылына шамамен 41 млн кВт·сағат электр энергиясын және 219 мың Гкал жылу энергиясын өндіре алады. Бұл ретте шамамен 5,3 млн текше метр табиғи газ үнемделеді.
Станция 50 көпқабатты үйді, жеті әлеуметтік нысанды және жақын маңдағы бірқатар кәсіпкерлік нысанды энергиямен қамтамасыз етеді.
2023 жылғы қазанда нысанға барғаннан кейін президент осындай жобаларды елорданың басқа аудандарына да тарату жөнінде тапсырма берген.
Тағы бір когенерациялық қондырғы Алмазар ауданындағы «Шон-шухрат» махалласында пайдалануға берілді. Құны 3,6 млн долларды құрайтын жоба да Iltekno компаниясымен бірлесіп жүзеге асырылды.
Станцияның электр қуаты 1,2 МВт, жылу қуаты сағатына 6,4 Гкал, ал пайдалы әсер коэффициенті 88% құрайды. Қондырғы жылына шамамен 9,6 млн кВт·сағат электр энергиясын және 26,4 мың Гкал жылу энергиясын өндіруге мүмкіндік береді.
Есеп бойынша, отынды тиімдірек пайдалану нәтижесінде жыл сайын шамамен 700 мың текше метр табиғи газ үнемделеді, ал зиянды заттардың шығарындылары 67%-ға азаяды.
Осыған ұқсас нысан Сергели ауданындағы «Узгариш» махалласында да салынған. Жобаның құны 5,7 млн долларды құрады.
Электр қуаты 2,3 МВт, жылу қуаты сағатына 10 Гкал болатын станция жыл сайын шамамен 18,4 млн кВт·сағат электр энергиясын және 46 мың Гкал жылу энергиясын өндіре алады. Қондырғының пайдалы әсер коэффициенті де 88% құрайды.
«Тепловые электрические станции» компаниясының мәліметінше, жоба жылына шамамен 220 мың текше метр газ үнемдеуге және зиянды шығарындыларды азайтуға мүмкіндік береді.
Станциядан 52 көпқабатты үй, мектеп, мектепке дейінгі мекеме, тағы бір әлеуметтік нысан және жақын аумақтағы кәсіпкерлік нысандар жылу мен электр энергиясын алады.
Когенерация – бір қондырғыда электр және жылу энергиясын бір уақытта өндіруді білдіреді. Мұндай тәсіл әдеттегі электр энергиясын өндіру кезінде жоғалуы мүмкін жылуды да пайдалануға мүмкіндік береді. Соның арқасында отынды пайдалану тиімділігі артады.