Сарды — ежелгі Лидия патшалығының бұрынғы астанасы әрі әлемдегі алғашқы монеталар соғылған орындардың бірі. ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енген тарихи қаланың тарихы б.з.д. шамамен 1200 жылға дейін барады. Қазір ол Анадолыдағы маңызды археологиялық ескерткіштердің бірі болып саналады. Бұл туралы SteppeNews.kz MK-Turkey.ru сайтына сілтеме жасап хабарлайды.
Сарды аумағында Лидия, Парсы, эллинистік, римдік және византиялық кезеңдерге жататын көптеген тарихи нысан сақталған. Келушілер мұнда Артемида ғибадатханасын, ежелгі әлемдегі ең ірі синагогалардың бірін, Жохан Інжілінде аталған шіркеуді, сондай-ақ моншасы мен гимнасийі бар монументалды римдік кешеннің қалдықтарын көре алады.
Сардыдағы археологиялық қазба жұмыстары шамамен 120 жылдан бері жалғасып келеді. Мұнда византиялық, римдік, эллинистік, парсылық және лидиялық кезеңдерге жататын археологиялық қабаттар бірінің үстіне бірі орналасқан. Ғалымдар көне қаланың көп ғасырлық тарихын ашатын жаңа жәдігерлерді әлі де тауып жатыр.
Соңғы маңызды олжалардың бірі — 2500 жылдық, биіктігі 2,2 метр болатын жас жігіттің мүсіні. Рим дәуірінде бұл мүсін құрылыс материалы ретінде қайта пайдаланылып, колоннадалы көшені төсеуге қолданылған. Оның көлемі, жақсы сақталуы және айқын бөлшектері жәдігерді өз дәуірінен сақталған сирек мүсіндердің біріне айналдырып отыр.
Жаңа археологиялық жаңалықтар Сардыға ғалымдардың қызығушылығын арттырып қана қоймай, туристердің де назарын аударуда. Маниса провинциясының Мәдениет және туризм басқармасының мәліметінше, қаңтардан шілдеге дейін көне қалаға шамамен 60 мың адам барған.
Сәулет факультетінің студенті Айсель Кузу ежелгі қалаға алғаш рет келгенін айтты. Оның сөзінше, «Бағаналардың арасынан өткен сәттен-ақ қатты таңғалдық. Мұнда бұған дейін келмегенім өкінішті. Бұл – керемет орын, ал оны сақтау баға жетпес құндылық», – деді Кузу.
Тағы бір келуші Абдуллах Сердар Эрджейлан қыздарын тарих және мәдени мұрамен ерте жастан таныстыру үшін Сардыға алып келгенін айтты. Ол қыздарының біріне ежелгі Лидия өркениетінің құрметіне Лидия деген есім берген.
«Мен олардың осы тамаша тарихи орынды көргенін қаладым. Қыздарымыздың біріне тарихымыздағы маңызды өркениеттердің бірі – Лидияның құрметіне Лидия деген есім бердік. Менің ойымша, мұнда әр адам келуі керек. Бұл – бүгінге дейін сақталып, бізге жеткен сирек тарихи ескерткіштердің бірі», – деді Эрджейлан.