Қазақстанның Конституциялық соты еңбек дауларына қатысты маңызды құқықтық өзгерістерді жариялады. Енді қызметінен негізсіз босатылған азаматтар өз құқықтарын қорғау үшін сотқа еркін жүгіне алады. Бұл туралы SteppeNews.kz хабарлайды KAZ.NUR.KZ-ке сілтеме жасап.
Соттың бұл шешіміне азаматтардың Еңбек кодексінің (ЕК) 160-бабы мен Азаматтық процестік кодекстің (АПК) 455-бабына қатысты түсірген шағымдары негіз болды. Мәселен, құқық қорғау органдарынан шығарылған азаматтардың істері жиі назарға ілінеді. Көбіне қызметтік тексеру нәтижесінде босатылған тұлғалардың кінәсіздігі кейін қылмыстық іс қаралу барысында анықталып жатады. Алайда, бұған дейін соттар ЕК-нің 160-бабындағы мерзімнің өтіп кеткенін алға тартып, талап-арыздарды қанағаттандырудан бас тартып келген.
Сонымен қатар, АПК-нің 455-бабындағы нормалардың қайшылығы күрделі мәселеге айналды. Мұндай жағдайда азаматтар өздерін сот арқылы қорғаудың тиімді механизмінен айырылып, әділетсіздікпен бетпе-бет қалған. Конституциялық сот тексеру жүргізіп, бұл нормалардың адам құқығын шектейтінін анықтады. Сондықтан, заңнамаға толық өзгеріс енгізілгенге дейін бірқатар маңызды қағидалар күшіне енгізілді.
Ең біріншіден, мемлекеттік қызметкерлер мен құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне сотқа жүгіну үшін бір жылдық мерзім бекітілді. Демек, енді қызметкерлер өз құқығын қорғап қалуға әлдеқайда көп уақыт иеленеді. Екіншіден, АПК-нің 455-бабына сәйкес, жаңадан ашылған заңды фактілер сот шешімін қайта қарауға толық негіз бола алады. Басқаша айтқанда, бұрын сотқа белгісіз болған маңызды деректер істі жаңадан қарауға толық мүмкіндік береді.
Бұл шешім еліміздегі құқықтық қорғау жүйесін жетілдіре түспек. Енді соттар «мерзім өтіп кетті» деп істі қараудан жалтара алмайды. Бұл өзгерістер азаматтардың әділдікке деген сенімін нығайтып, заң алдындағы теңдікті қамтамасыз етуге бағытталған.