SteppeNews.kz: Жаздың аптап ыстығында шөлімізді қандыратын, көпіршігі атылған газдалған судың да өз «туған күні» бар екенін білесіз бе? Ол – 24 сәуір. Дәл осы күні, 1833 жылы АҚШ-та газдалған суды дайындауға арналған алғашқы ресми патент тіркелген.
Ғылыми кездейсоқтықтан жаппай өндіріске дейін
Газдалған судың тарихы патенттелген уақыттан әлдеқайда ерте басталған. 1767 жылы ағылшын ғалымы Джозеф Пристли сыра қайнату зауытындағы ашыту процесін бақылай отырып, суды көмірқышқыл газымен байытуға болатынын алғаш рет байқайды. Алайда, бұл жаңалық ұзақ уақыт бойы тек ғылыми тәжірибе деңгейінде қалды.
Тек 1833 жылдың 24 сәуірінде американдық өнертапқыштар Джордж Дихлим мен Самуэль Фанксток суды газдауға арналған аппаратты патенттегеннен кейін ғана бұл сусын коммерциялық сипат алды. Осы сәттен бастап «сифондар» мен газдалған су сататын арнайы дүңгіршектер бүкіл әлемге тарай бастады.
Емдік сусыннан брендке айналу
Алғашқы уақытта газдалған су тек дәріханаларда «емдік сусын» ретінде сатылғаны қызық дерек. Сода (ас содасы) қосылғандықтан, ол ас қорытуға пайдалы деп есептелді (осыдан барып «содовая» деген атау шыққан). Кейінірек сусынның дәмін жақсарту үшін оған түрлі сироптар мен жеміс шырындары қосыла бастады. Бұл үрдіс бүгінгі таңда әлемге әйгілі Coca-Cola, Pepsi және басқа да ірі сусын брендтерінің пайда болуына негіз қалады.
Газдалған су туралы 3 қызықты дерек:
- Космостағы сусын: 1985 жылы «Челленджер» шаттлының бортында ғарышкерлер арнайы жасалған құтыдағы газдалған суды алғаш рет сынақтан өткізді.
- Көпіршіктер сыры: Бір стақан газдалған судың ішінде шамамен 15 миллионға жуық газ көпіршігі болады.
- Ең алғашқы бренд: Әлемдегі ең алғашқы жаппай сатылымға шыққан газдалған су бренді – Якоб Швепптің (Schweppes) құрметіне аталған.
Бүгінде газдалған судың жүздеген түрі бар. Біреулер оның сергітетін қасиетін ұнатса, енді біреулері оның құрамындағы қантқа сақпен қарайды. Қалай болғанда да, 24 сәуір – адамзаттың талғамын өзгерткен қарапайым көпіршіктердің тарихын еске алатын күн.
