Қазақстанда ана мен бала денсаулығын қорғау жүйесі маңызды белесті бағындырды. Еліміз нәресте өлімін азайту бағытында Орталық Азия өңірі бойынша ең үздік көрсеткішке қол жеткізді. ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің хабарламасында атап өтілгендей, қазіргі таңда бұл көрсеткіш тірі туған әрбір 1 000 нәрестеге шаққанда 3 жағдайды құрайды. Мұндай нәтиже Қазақстанның БҰҰ-ның балалар өлімін азайтуға бағытталған тұрақты даму мақсаттарын белгіленген мерзімнен бұрын толық орындағанын айғақтайды, деп хабарлайды SteppeNews.kz.
Тарихи белестер мен халықаралық стандарттарға өту
Нәресте өлімінің төмендеуі — кез келген мемлекеттің денсаулық сақтау саласының даму деңгейі мен әлеуметтік әл-ауқатын айқындайтын басты индикаторлардың бірі. Тәуелсіздік жылдарындағы реформалардың арқасында Қазақстанда ана өлімі 6,7 есеге, ал нәресте өлімі 5,2 есеге азайды. Бұл ретте елдегі педиатрия мен неонатология саласының сапалы жаңа деңгейге көтерілуіне 2008 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) тірі туу және өлі туудың халықаралық критерийлеріне көшуі үлкен серпін берді.
ДДСҰ стандарттарына сәйкес, еліміз жүктіліктің 22-аптасынан бастап туған және дене салмағы небәрі 500 грамнан асатын сәбилерді тірі туған нәресте деп тіркеуді және оларға толыққанды реанимациялық көмек көрсетуді қолға алды. Бастапқыда бұл шешім медицина жүйесіне үлкен салмақ түсіргенімен, уақыт өте келе неонаталдық қызметтің материалдық-техникалық базасын жаңартуға, мамандардың біліктілігін халықаралық деңгейге жеткізуге және ең күрделі патологиялары бар сәбилерді аман алып қалуға мүмкіндік берді.
Өте аз салмақпен туған сәбилерді сауықтыру және заманауи медицина
Бүгінгі таңда Қазақстан медицинасының ең үлкен жетістіктерінің бірі — шала туған, салмағы өте төмен нәрестелерге жоғары сапалы неонаталдық күтім көрсетіп, оларды аман алып қалу мүмкіндігінің артуы. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, қазіргі уақытта мұндай сәбилердің өмір сүру деңгейі 57 пайызға жетті.
Бұл нәтижеге перзентханалар мен перинаталдық орталықтарды заманауи ИВЛ аппараттарымен, өкпенің тыныс алуын қамтамасыз ететін сурфактанттық терапия препараттарымен және «ана жатырын» алмастыратын арнайы инкубаторлармен қамтамасыз ету арқылы қол жеткізілді. Сондай-ақ дәрігерлердің өте аз салмақпен туған сәбилердің ағзасын біртіндеп бейімдеу, инфекциялардан қорғау және жүйке жүйесінің дұрыс дамуын қадағалау бойынша халықаралық хаттамаларды өндіріске енгізуі айтарлықтай ықпал етті.
Ерте диагностика: «Аналар саулығы» бағдарламасының нәтижесі
Нәресте өлімін азайтуда тек босану сәтіне немесе босанғаннан кейінгі кезеңге ғана емес, жүктілікті жоспарлау мен оны жүргізуге ерекше назар аударылуда. Елде іске асырылып жатқан «Аналар саулығы» бағдарламасы аясында ұрық саулығын бақылайтын 22 орталық базасында «бір күндік клиникалар» жұмыс істей бастады.
Бұл клиникаларда заманауи пренаталдық скринингтер, генетикалық диагностика және құрсақішілік емдеудің озық әдістері қолданылады. Бұл инновациялық әдіс ұрықтың дамуындағы ауытқуларды жүктіліктің алғашқы апталарында-ақ анықтауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, қажет болған жағдайда сәби әлі ана жатырында жатқанда-ақ медициналық интервенция жасауға жол ашады. Кешенді диагностиканың арқасында нәрестедегі туа біткен даму ауытқуларын ерте кезеңде анықтау көрсеткіші 12%-ға артып, осы себептерге байланысты болатын сәби өлімі 15%-ға азайды.
Инфрақұрылымдық ауқым және саланы дамыту перспективалары
Қол жеткізілген жетістіктерді баянды ету және өңірлер арасындағы медициналық көмек сапасының алшақтығын жою мақсатында мемлекет инфрақұрылымды жаңғыртудың жаңа кезеңін бастауда. Алдағы уақытта ел аумағында 16 жаңа балалар ауруханасы мен заманауи перинаталдық орталық салу жоспарланып отыр.
Жаңадан бой көтеретін бұл медициналық мекемелер халықаралық стандарттарға сай жоғары технологиялық диагностикалық, реанимациялық және хирургиялық жабдықтармен толық қамтамасыз етіледі. Бұл жоба шалғай өңірлердегі және ауылдық жерлердегі аналар мен балаларға сапалы медициналық көмектің қолжетімділігін арттырып, қауіп-қатерлерді ерте бастан бақылауда ұстауға және Қазақстанның ана мен бала денсаулығын қорғау бойынша өңірлік көшбасшылық орнын одан әрі нығайтуға жағдай жасайды.
Келесі материал: Жасанды интеллект Қытай экономикасының жаңа қозғаушы күшіне айналды