2026 жылғы 14-22 тамыз аралығында Қазақстанда 8-ші Арал жазғы мектебі өтті. Биылғы бағдарлама Алматыдағы академиялық дәрістер мен пікірталастарды Арал маңы аймағына ұйымдастырылған білім беру экспедициясымен біріктірді.
Жазғы мектепті Қазақстан-Германия университеті (DKU) халықаралық Green Central Asia бастамасы, GIZ, IHE Delft және Қазақстандағы Халықаралық Аралды құтқару қорының Атқарушы дирекциясының қолдауымен ұйымдастырды.
Жобаға Орталық Азияның бес елінен және Моңғолиядан жас мамандар қатысты. Олардың қатарында студенттер, жас зерттеушілер, ғалымдар, оқытушылар және медиа саласының өкілдері болды.
Қатысушылардың кәсіби және ғылыми қызығушылықтары су ресурстарын интеграцияланған басқару, климаттың өзгеруі, бейбітшілік пен қақтығыстарды зерттеу, ақылды су технологиялары, геоақпараттық жүйелер (GIS), экология, су мен энергетиканың өзара байланысы, су дипломатиясы және өңірлік ынтымақтастықты қамтыды.
Алматыдағы дәрістерден Арал өңіріндегі экспедицияға дейін
Жазғы мектептің алғашқы бөлігі Алматыдағы DKU базасында өтті. Қатысушылар дәрістер тыңдап, пікірталас сессияларына қатысып, су ресурстары мен тұрақты даму мәселелерін талқылады.
Одан кейін оқу бағдарламасы теориядан тәжірибеге ұласып, қатысушылар экологиялық дағдарысты бастан өткеріп отырған Арал өңіріне аттанды.
Арал қаласында олар Халықаралық Аралды құтқару қорының Атқарушы дирекциясы өкілдігінің кеңсесіне, Балық шаруашылығы музейіне және «Руханият орталығы» орталығына барды. Сонымен қатар өңірдегі маңызды гидротехникалық нысандармен танысты.
Аралдың құрғаған табанында
Экспедицияның ерекше бөліктерінің бірі Аралск – Шыңдар – Ақеспе бағыты болды.
Қатысушылар Ақеспе ауылындағы термалды бұлаққа барып, Арал теңізінің құрғаған табанына шықты. Далалық сапар барысында олар шөлейттенудің салдарын өз көздерімен көріп, экожүйелердегі өзгерістерді бағалауға және жергілікті тұрғындармен сөйлесуге мүмкіндік алды.
Бұл сапар академиялық білімді нақты өмірдегі экологиялық мәселелермен байланыстыруға жол ашты.
Биылғы мектептің басты тақырыбы қандай?
Биылғы Aral Summer School «Тұрақты даму үшін білім беру: білімнен нақты ықпалға дейін» (Teaching for Sustainability: From Knowledge to Impact) тақырыбына арналды.
Қатысушылар ғылыми деректер мен зерттеу нәтижелерін тек академиялық ортада қалдырмай, оларды практикалық білім беру құралдарына, медиажобаларға және нақты шешімдерге қалай айналдыруға болатынын талқылады.
Сонымен қатар су дипломатиясын дамыту және Орталық Азия елдері арасындағы өңірлік ынтымақтастықты күшейту мәселелеріне назар аударылды.
Экспедиция аяқталғанымен, жұмыс жалғасады
Ұйымдастырушылар үшін экспедицияның аяқталуы жобаның соңғы нүктесі емес.
Жазғы мектеп барысында алынған білім мен тәжірибе алдағы уақытта жаңа оқу курстарында, ғылыми мақалаларда және бірлескен бастамаларда жалғасын табады. Қатысушылар бұл жобаларды өз елдерінде әрі қарай дамытуға ниетті.
Осылайша, сегізінші Aral Summer School қатысушыларға Арал өңірінің экологиялық мәселелерін тек дәріс пен зерттеу арқылы емес, далалық экспедиция барысында тікелей көруге мүмкіндік берді.
Мақала және фото авторы: Айгул Қудиярова