Түрік сериалдары әлемнің 150-ден астам елінде көрсетіліп, Түркияның мәдениеті мен туристік әлеуетін танытатын маңызды құралға айналды. Соңғы жиырма жылда ел теленарығы Таяу Шығыс пен Балқаннан бастап, Латын Америкасы, Еуропа және Азияға дейін кеңейді. Енді түрік продюсерлері жаңа ірі аудиториясы бар Қытай нарығына шығу мүмкіндігін қарастырып отыр, деп хабарлайды SteppeNews.kz.
Ay Yapım компаниясының бас директоры Керем Чатайдың айтуынша, түрік фильмдері мен сериалдары бүгінде шамамен 140 елде көрерменге ұсынылады. Индустрияның ең ірі шетелдік нарықтарының қатарында Латын Америкасы мен Таяу Шығыс бар.
Түркияның сериал экспорты елдің мәдени және шығармашылық индустриясының маңызды бағыттарының біріне айналды. 2023 жылғы дерек бойынша, түрік телехикаялары 170-тен астам елде таралып, жалпы аудиториясы 750 миллионнан асқан. Ал сериал экспортының құны 600 миллион долларға жуықтаған.
Түрік сериалдарының халықаралық танымалдығы
Түрік телехикаяларының халықаралық нарыққа белсенді шығуы 2000-жылдардың соңында күшейді. Сол кезеңде «Япрак Дөкүмү», «Эзель», «Тыйым салынған махаббат» сияқты жобалар шетелдік көрерменнің назарын аударды.
Кейін «Сұлтан Сүлейман», «Ертұғрыл», «Чукур», «Шексіз сезім» секілді сериалдар Түркияның телевизиялық өнімдерін жаңа аудиторияларға таныстырды.
Қазір түрік сериалдарын Таяу Шығыс, Латын Америкасы, Еуропа және Азия елдеріндк көреді. Бұл үрдіс Түркияның кино өндірісін ғана емес, елдің мәдениетін де халықаралық аудиторияға танытуға мүмкіндік берді.
Сериал арқылы мәдениет пен туризмді таныту
Түрік сериалдарының ерекшелігі – оқиға желісімен қатар елдің күнделікті өмірін, ұлттық тағамдарын, сәулетін, табиғатын және дәстүрін көрсетуі.
Продюсер әрі Түркия Мәдениет және туризм министрлігінің кино бағытына жауапты тұлғасы Бирол Гювен сериалдарды ел мәдениетіне қызығушылық қалыптастыратын құрал ретінде бағалайды.
Оның пікірінше, көрермен экраннан Түркияның қалаларын, табиғатын және тұрмысын көрген сайын елге саяхаттауға деген қызығушылығы арта түседі.
Бұл әсер әсіресе Ыстамбұлда байқалады. Танымал сериалдар түсірілген орындар шетелдік жанкүйерлер үшін туристік бағыттардың біріне айналып келеді.
Осылайша, сериалдар тек ойын-сауық контенті емес, мәдениет пен туризмді танытудың заманауи құралы ретінде де қызмет етіп отыр.
Қытай – жаңа мүмкіндік
Түрік сериалдарының халықаралық аудиториясы кеңейген сайын индустрия жаңа нарықтарға назар аударуда.
Ay Yapım басшысы Керем Чатай Қытайды түрік телевизия индустриясы үшін болашағы зор бағыттардың бірі ретінде атады. Оның айтуынша, түрік продюсерлері Түркияның Мәдениет және туризм министрлігімен бірге Қытайға барып, жергілікті нарықтың мүмкіндіктерін зерттеген.
Қытайдың ауқымды аудиториясы түрік сериалдары үшін жаңа көрермендерге жол ашуы мүмкін. Сонымен қатар бұл екі елдің шығармашылық индустриялары арасында тәжірибе алмасуға және жаңа бірлескен жобаларға мүмкіндік береді.
Халықаралық нарықтағы бәсекеге қабілетті индустрия
Түрік сериалдарының шетелге таралуы бірнеше факторға байланысты. Олардың қатарында сапалы өндіріс, актерлік құрам, көркем түсірілім, музыка және түрлі жанрдағы сюжеттердің болуы бар.
Түрік сериалдары көбіне ұзақ форматта түсіріледі. Бұл кейіпкерлердің мінезін біртіндеп ашуға, оқиға желісін кеңейтуге және көрерменмен эмоционалдық байланыс орнатуға мүмкіндік береді. Сонымен бірге сериалдарда отбасылық драмалар мен тарихи оқиғалар қатар өрбіп, әртүрлі жастағы аудиторияға бағытталады.
Тағы бір ерекшелік – түрік сериалдарының түсірілім орындары. Ыстамбұлдың тарихи аудандары, Босфор жағалауы, Анадолы қалалары мен табиғи ландшафттар оқиғаның маңызды бөлігіне айналады. Бұл көрерменге Түркияның географиясы мен сәулетін таныстыруға мүмкіндік береді.
Түркияның мәдени экспорты
Түрік сериалдарының халықаралық жетістігі елдің шығармашылық экономикасына да әсер етуде.
Түркияның телехикая экспорты 2000-жылдардың басындағы шамамен 10 миллион доллардан бірнеше жүз миллион долларлық деңгейге дейін өскен. Түркия телехикая экспорттайтын жетекші елдердің қатарына кіреді.
Бұл ретте сериалдар Түркияның мәдени бейнесін қалыптастыруға, елдің туристік әлеуетін көрсетуге және түрік мәдениетіне деген халықаралық қызығушылықты арттыруға ықпал ететін маңызды құралға айналды.
Керем Чатайдың айтуынша, қазіргі таңда түрік контенті шамамен 140 елде көрсетіліп, оның ықтимал аудиториясы 1 миллиард көрерменге жуықтайды. Индустрия ендігі кезеңде жаңа нарықтарға шығумен қатар, қалыптасқан халықаралық аудиториямен байланысты нығайтуды көздейді.
Түркияның әлемге танымал ТОП-5 сериалы
1. «Сұлтан Сүлейман» — Muhteşem Yüzyıl
«Сұлтан Сүлейман» — Түркияның ең танымал тарихи сериалдарының бірі. Сериал Осман сұлтаны Сүлейменнің билігі мен Хюррем сұлтанның өмірі туралы баяндайды.
Anadolu агенттігінің мәліметінше, сериал 70-тен астам елде көрсетіліп, шамамен 500 миллион көрерменге жеткен. Жоба Таяу Шығыс, Балқан елдері, Латын Америкасы және Азия мемлекеттерінде кең танымал болды.
2. «Ертұғрыл» — Diriliş: Ertuğrul
«Ертұғрыл» сериалы Осман империясының негізін қалаған Осман бейдің әкесі Эртугрулдың өмірі мен күресін суреттейді.
Сериал ондаған елге сатылып, әсіресе Пәкістан, Таяу Шығыс, Солтүстік Африка және Орталық Азияда жоғары қызығушылыққа ие болды. Жоба тарихи тақырыбы, батырлық сюжеті және түркі халықтарының ортақ мәдени мұрасына назар аударуымен ерекшеленді.
3. «Шексіз сезім» — Kara Sevda
«Шексіз сезім» — халықаралық деңгейде ең көп тараған түрік драмаларының бірі. Сериал махаббат, әлеуметтік айырмашылық және отбасылық қысым тақырыптарын қамтиды.
Жоба 110-нан астам елде көрсетіліп, 50-ден астам тілге аударылған. 2017 жылы сериал International Emmy сыйлығын жеңіп алып, бұл марапатқа ие болған алғашқы түрік телехикаясы атанды.
4. «Тыйым салынған махаббат» — Aşk-ı Memnu
«Тыйым салынған махаббат» — түрік теледрамасының халықаралық нарыққа шығуына ықпал еткен жобалардың бірі. Сериал Халит Зия Ушаклыгильдің романы негізінде түсірілген.
Жоба Түркиядан тыс елдерде, әсіресе Таяу Шығыс пен Балқан аймағында кең көрсетілді. Сериалдың финалдық бөлімі Түркияның өзінде жоғары рейтинг жинап, кейін оның бейімделген нұсқалары басқа елдерде де пайда болды.
5. «Күміс» — Gümüş
«Күміс» сериалы Таяу Шығыс елдеріндегі түрік телехикаяларының танымал болуына айтарлықтай ықпал етті. Сериалдың араб тіліндегі нұсқасы «Нур» атауымен көрсетілді.
Жергілікті ақпарат құралдарының мәліметінше, сериалдың араб тіліндегі соңғы бөлімін 2008 жылы шамамен 85 миллион көрермен тамашалаған. Бұл көрсеткіш түрік сериалдарының араб елдеріндегі аудиториясы өте жоғары болғанын көрсетеді.
Түрік сериалдарының халықаралық жетістігі олардың тек көрермен санымен емес, мәдени ықпалымен де өлшенеді. «Сұлтан Сүлейман» мен «Ертұғрыл» тарихи тақырыптарға қызығушылықты арттырса, «Шексіз сезім», «Тыйым салынған махаббат» және «Күміс» түрік драмасының эмоциялық әрі көркемдік ерекшеліктерін әлемге танытты.
Келесі материал: Қазақстан Көшпенділер ойындарында көш бастады