Қытайда цифрландыру қарқынды дамып келеді. Елдің әр өңірі цифрлық технологиялардың мүмкіндіктерін пайдаланып, экономиканы жаңғыртып, халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға күш салуда. Бұл үдерістен Синьцзян да шет қалған жоқ. Өңір цифрлық шешімдерді өндіріс, мемлекеттік басқару және күнделікті өмірге енгізу арқылы жаңа даму кезеңіне қадам басты.
Сонымен қатар, Синьцзянның цифрлық тәжірибесі өңір шекарасынан асып, «Бір белдеу, бір жол» бастамасы аясында халықаралық ынтымақтастықтың маңызды бағытына айналып келеді.
Цифрландыру халықтың тұрмысын жақсартып жатыр
Жаңа технологиялар мен жасанды интеллектінің қарқынды дамуы Қытайдың цифрлық трансформациясына тың серпін берді. Синьцзян ұлттық «Шығыс деректері – Батыс есептеулері» жобасына белсенді қатысып, цифрлық технологияларды мемлекеттік қызмет көрсету, әлеуметтік басқару, ауыл шаруашылығы, денсаулық сақтау және білім беру салаларына енгізуде.
Өңірде цифрлық мемлекеттік қызметтер кеңейіп, электронды басқару жүйелері жетілдірілуде. Сонымен қатар қашықтан медициналық қызмет көрсету, интеллектуалды білім беру және цифрлық ауыл шаруашылығы жобалары іске асырылып келеді. Бұл тұрғындардың мемлекеттік қызметтерге қолжетімділігін арттырып, өмір сапасын жақсартуға мүмкіндік беруде.
Ақылды ауыл шаруашылығы дамып келеді
Синьцзянда цифрлық технологиялар нақты экономикамен де тығыз ықпалдасып жатыр. Әсіресе ауыл шаруашылығында инновациялық шешімдердің тиімділігі айқын байқалады.
«Бэйдоу» спутниктік навигация жүйесінің көмегімен егіс егу, күтіп-баптау және өнім жинау жұмыстары автоматтандырылған. Ал заттар интернеті (IoT), спутниктік қашықтан зондтау, түрлі датчиктер мен интеллектуалды басқару жүйелері егістік алқаптарын дәл басқаруға мүмкіндік береді.
Мұндай технологиялар табиғи апаттардың салдарын азайтып, ауыл шаруашылығы өнімділігін едәуір арттыруға ықпал етуде.
Электронды коммерция жаңа мүмкіндіктер ашуда
Соңғы жылдары Синьцзянда цифрлық электронды коммерция, тікелей эфир арқылы сауда жасау және онлайн туризм қарқынды дамып келеді.
Бұл бағыттар жергілікті кәсіпкерлердің табысын арттырып қана қоймай, жаңа жұмыс орындарын да қалыптастыруда. Әсіресе жастар қысқа бейнероликтер мен тікелей эфир платформалары арқылы өз кәсібін бастап, цифрлық экономиканың игілігін көріп отыр.
Соның жарқын мысалы – Синьцзян шеберлері қолмен жасайтын «Фугуй қойлары» атты кәдесыйлар. Ұлттық нақыштағы сүйкімді ойыншықтар әлеуметтік желілерде кеңінен таралып, ел бойынша сұранысқа ие мәдени өнімге айналды. Бүгінде олар Қытайдың түкпір-түкпіріне жөнелтіліп, цифрлық мәдени туризмнің табысты үлгісі ретінде танылып отыр.
Цифрландыру өңірдің жаңғыруына негіз болып отыр
Мақала авторының пікірінше, Синьцзяндағы цифрлық даму тәжірибесі көпшілікке кеңінен таныстырылуға лайық.
Цифрлық технологиялардың дамуы өңірдегі барлық этностардың өміріне оң әсерін тигізіп отыр. Сонымен қатар Қытай жаңа технологиялар қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және жасанды интеллектіні реттейтін құқықтық тетіктерді жетілдіруге ерекше назар аударуда.
Қытайдың 15-бесжылдық жоспарының негізгі бағыттарында цифрлық Қытайды дамыту мен интеллектуалды технологияларды кеңінен енгізу басты міндеттердің бірі ретінде белгіленген.
Синьцзяндағы цифрландыру шалғай аймақтардағы цифрлық теңсіздікті азайтып, халықтың әл-ауқатын жақсартуға, әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға және өңірді жаңғыртуға бағытталған.
«Цифрлық Жібек жолы» қалыптасып келеді
Ежелгі Ұлы Жібек жолының маңызды бөлігі болған Синьцзян бүгінде «Бір белдеу, бір жол» бастамасының негізгі өңірлерінің біріне айналды.
Өңір өзінің географиялық орналасуы мен ресурстық әлеуетіне сүйене отырып, цифрлық экономика, деректерді трансшекаралық өңдеу және халықаралық технологиялық ынтымақтастық бағыттарын белсенді дамытып келеді.
Синьцзян экологиялық таза есептеу қуаттарын пайдаланып, Орталық Азия мемлекеттеріне спутниктік қашықтан зондтау, ақылды ауыл шаруашылығы және экологиялық мониторинг қызметтерін ұсынады.
Қазақстанмен де цифрлық ынтымақтастық нығаюда
Синьцзяндағы Ғарыш-ауа-жер интеграциясы зертханасы Қазақстан, Өзбекстан, Тәжікстан және басқа да елдердің ғылыми мекемелерімен бірлесіп «Орталық Азияның кеңістіктік-уақыттық интеллектісі және тұрақты даму жөніндегі халықаралық бірлескен зертханасын» құрды.
Бұл жоба Қытай мен Орталық Азия елдерінің «Цифрлық Жібек жолын» бірлесіп дамытудағы маңызды қадамдардың бірі саналады.
Жаңа технологиялар халықаралық көрмеде таныстырылды
Биыл маусым айында Үрімжі қаласында өткен 9-шы «Қытай – Еуразия» ЭКСПО көрмесінде алғаш рет жаңа сапалы өндіргіш күштерге арналған арнайы аймақ ашылды.
Көрмеде жасанды интеллект, цифрлық экономика, интеллектуалды көлік жүйелері және заманауи медицина саласындағы соңғы жетістіктер ұсынылды. Сонымен қатар бұл алаң Еуразия елдері арасындағы технологиялық ынтымақтастықты кеңейтуге мүмкіндік берді.
Цифрлық даму өңірдің жаңа келбетін қалыптастыруда
Бүгінде Синьцзян цифрлық технологияларды тек ішкі дамудың құралы ретінде ғана емес, халықаралық ынтымақтастықтың маңызды тетігі ретінде де қарастырып отыр.
Өңірде цифрлық экономиканың, жоғары технологиялардың және халықаралық әріптестіктің дамуы Синьцзянның жаңа даму моделін қалыптастырып, «Цифрлық Жібек жолының» маңызды орталықтарының біріне айналуына негіз қалап келеді.
Автор: Бай Фань – Қытай қоғамдық ғылымдар академиясының Қытай шекаралық аумақтарын зерттеу институты Синьцзян зерттеу бөлімінің директордың орынбасары, ғылыми қызметкердің орынбасары.