Қытайдың Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық ауданына қарасты Ақсу аймағының Вэнсу уезінде табиғат пен тарихтың ғажайып симфониясы тоғысқан бірегей мекен бар. Ол — заңғар Тянь-Шань тауларындағы Томуэр шыңының оңтүстік бөктерінде, алып Тарым ойпатының солтүстік жиегінде созылып жатқан аңызға толы Томуэр шатқалы.
Шығыстан батысқа қарай 25 шақырымға, ал солтүстіктен оңтүстікке қарай 20 шақырымға созылып, 200 шаршы шақырымға жуық аумақты алып жатқан бұл алып табиғи лабиринт — табиғаттың өзі қашаған ғажайып галерея. Шатқал құрамына 3 негізгі аңғар, 12 тармақты шатқал мен жүзден астам белесті сайлар кіреді. Табиғи бедердің күрделілігі мен ауқымы мұнда ешбір жерде қайталанбайтын өзгеше ландшафт қалыптастырған.
Табиғаттың қылқаламы: Қызыл жартастар мен қатпарлы тарих
Томуэр шатқалының басты визит карточкасы — оның таңғажайып геологиялық құрылымы. Мұнда көз тартар алаудай қызыл жартастар, ғасырлар бойы соққан желдің өрнегімен мүсінделген ядан пішіндері, сондай-ақ сирек кездесетін тұзды карсттар мен тұз күмбездері жанар арбайды. Миллиондаған жылдар бойы жел мен судың толассыз әрекетінен тау жыныстары ертегідегідей сан алуан пішінге еніп, Жер ананың даму тарихын сипаттайтын ашық аспан астындағы кітапқа айналған.
Ұлы Жібек жолының өшпес ізі: Ежелгі Музарте бағыты
Томуэр шатқалы — тек геологиялық феномен ғана емес, сонымен бірге өркениеттер тоғысқан тарихи мекен. Бұл аумақ арқылы ескі заманда Тянь-Шаньның теріскейі мен күнгейін жалғап жатқан ежелгі Музарте пошта жолы өткен. Осы стратегиялық бағыт арқылы Батыс өңірлер арасында сауда керлендері ағылып, мәдениет пен өркениет алмасуы жүрді.
Бүгінде шатқал қойнауын аралап жүріп, ғасырлар бұрын өткен керуендердің жаңғырығы мен Ұлы Жібек жолының тынысын сезінуге болады.
ЮНЕСКО мойындаған ғаламдық мұра
2013 жылы Томуэр аймағы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енгізілген «Шыңжаң Тянь-Шаңы» табиғи мұра нысанының ажырамас бөлігі ретінде ресми түрде танылды. Бұлттармен тілдескен заңғар шыңдары, мөлдір мұздықтары мен алуан түрлі ландшафты бұл мекенді Орталық Азияның ең маңызды да тартымды табиғи жауһарларының біріне айналдырды.
Тянь-Шань Томуэр шатқалы — бұл табиғаттың шеберлігі мен адамзат тарихының өшпес белгісі тоғысқан, көрген жанды бейжай қалдырмайтын саяхат мекені.
Посмотреть эту публикацию в Instagram