SteppeNews.kz: Бүгін, 20 сәуір — бүкіл әлемде БҰҰ-ның ресми алты тілінің біріне арналған Халықаралық қытай тілі күні атап өтілуде. Бұл мереке 2010 жылдан бастап қытай тілінің мәдени байлығы мен оның жаһандық маңызын дәріптеу мақсатында тойланып келеді.
Бұл күннің таңдалуы кездейсоқ емес. Аңыз бойынша, осыдан 5000 жыл бұрын қытай иероглифтерін ойлап тапқан Цан Цзеге құрмет көрсету мақсатында белгіленген. Ол табиғаттағы құстар мен жануарлардың ізін бақылай отырып, алғашқы жазу таңбаларын жасаған деседі. Қытай күнтізбесінде бұл кезең «Гую» (Астық жаңбыры) деп аталады, себебі аңызға сәйкес, жазудың пайда болуына риза болған көк аспан жерге алтын тары жаудырған.
Қазіргі таңда қытай тілі — әлемдегі ең жылдам дамып келе жатқан және ең көп таралған тілдердің бірі. Оның бүгінгі жай-күйіне статистикалық шолу жасасақ:
- Сөйлеушілер саны: Әлемде 1,3 миллиардтан астам адам қытай тілінде (оның ішінде негізгі диалект — мандарин) сөйлейді. Бұл жер шарының әрбір алтыншы тұрғыны қытайша түсінеді деген сөз.
- Тіл үйренушілер: Қазіргі уақытта Қытайдан тыс жерлерде 200 миллионнан астам адам бұл тілді шет тілі ретінде үйренуде. Әлемнің 180-нен астам елінде қытай тілі оқу бағдарламаларына енгізілген.
- Ең қиын тіл: Гиннесстің рекордтар кітабына сәйкес, қытай тілі үйренуге ең қиын тілдердің бірі болып саналады. Тілде 80 000-нан астам иероглиф бар, бірақ күнделікті өмірде еркін сөйлеп, газет-журнал оқу үшін 3 000 – 3 500 таңбаны білу жеткілікті.
Қытай иероглифтері
Қызықты мәліметтер:
- Тондық жүйе: Бір ғана «ма» буыны айтылу тонына қарай (жоғары, көтеріңкі, төмен, қысқа) «ана», «кендір», «ат» немесе «ұрсу» деген мүлдем бөлек мағыналарды береді.
- Экономикалық маңызы: Халықаралық бизнесте қытай тілі ағылшын тілінен кейінгі ең сұранысқа ие тілге айналды. Әлемдегі ірі компаниялардың 60%-дан астамы қытай тілін білетін мамандарға басымдық береді.
- Ежелгі мұра: Бұл тіл — қолданыстан шықпаған әлемдегі ең көне жазу жүйесі. Кейбір көне тас жазуларын бүгінгі қытайлықтар әлі де түсіне алады.
Бүгінде қытай тілін білу — тек қарым-қатынас құралы емес, сонымен қатар жаһандық мүмкіндіктер мен болашақ экономиканың кілтіне айналып отыр.
