STEPPENEWS.KZ: Соңғы жылдары Қазақстан мен Қытай арасындағы ауыл шаруашылығы саласындағы ынтымақтастық қарқынды дамып келеді. Аграрлық әріптестік тауар айналымының артуымен қатар, инвестиция, технология алмасу және бірлескен жобалар арқылы өңірлік азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға ықпал етуде.
Қазақстан – жер ресурсы мол, экологиялық таза өнім өндіруге әлеуеті жоғары ел болса, Қытай – әлемдегі ең ірі азық-түлік нарықтарының бірі. Осы факторлар екіжақты агросеріктестікті стратегиялық деңгейге көтеріп отыр.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, 2024 жылы Қазақстан мен Қытай арасындағы аграрлық тауар айналымы 10%-ға өсіп, 1,4 млрд АҚШ долларын құрады. Ал 2025 жылдың алғашқы бес айында бұл көрсеткіш 36%-ға артып, 736,9 млн долларға жетті. Экспорт та айтарлықтай ұлғайды: 2024 жылы – 1,1 млрд доллар (+4%), 2025 жылдың қаңтар–мамыр айларында – 513,4 млн доллар (+35%).
Қытай нарығына негізінен мал азығы, өсімдік майлары, бидай, ет және сүт өнімдері экспортталады. Әсіресе мал азығы экспортының көлемі айтарлықтай өсіп, 1,2 млн тоннаға жетті. Қытай тарапы қазақстандық өнімдерді экологиялық таза әрі сапалы деп бағалап отыр.
Қазіргі таңда Қазақстанда Қытай капиталының қатысуымен жалпы құны шамамен 2,8 млрд АҚШ долларын құрайтын төрт ірі аграрлық жоба жүзеге асырылуда. Сонымен қатар Қытай тарапынан ауыл шаруашылығы техникасы, су үнемдеу технологиялары, тамшылатып суару жүйелері мен агротехнологиялар жеткізілуде. Бұл еңбек өнімділігін арттыруға және өнім сапасын жақсартуға мүмкіндік беріп отыр.
Өңірлік деңгейде де ынтымақтастық кеңеюде. Солтүстік Қазақстан облысының бірқатар кәсіпорындары Қытай нарығына экологиялық таза өнім экспорттауды жолға қойған. Өңір басшылығының мәліметінше, алдағы халықаралық инвестициялық форум аясында жаңа меморандумдарға қол қою жоспарланып отыр.
Мал шаруашылығы бағытында да бірлескен жобалар көбейіп келеді. Ет өңдеу кешендері, асыл тұқымды мал өсіру орталықтары мен ветеринарлық инфрақұрылым салу мәселелері қарастырылуда. Мәселен, EMC Agro компаниясы қазақстандық ет және шұжық өнімдерін Қытай нарығына экспорттауға дайын екенін мәлімдеді. Қазіргі уақытта тараптар құжаттарды рәсімдеу кезеңінде.
Сарапшылардың пікірінше, «Бір белдеу, бір жол» бастамасы аясында дамып жатқан көлік дәліздері аграрлық өнімдерді Қытай нарығына жедел жеткізуге жол ашып, әсіресе тез бұзылатын тауарлар экспортына қолайлы жағдай жасап отыр.
Жалпы алғанда, Қазақстан мен Қытай арасындағы агросеріктестік экономикалық өсімді ғана емес, өңірлік тұрақтылық пен азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Алдағы уақытта бұл ынтымақтастық аграрлық ғылым, жасыл технологиялар және органикалық өнім өндірісі бағытында тереңдей түсуі мүмкін.
