STEPPENEWS.KZ: ХІХ ғасырдың фантаст жазушысы Жюль Верн 1865 жылы «Жерден Айға дейін» атты романын жазғанда, замандастары оның қиялын ақылға сыйымсыз деп санаған. Алайда арада тура 104 жыл өткенде, адамзат Айды бағындырған сәтте жазушының әрбір дерегі математикалық дәлдікпен орындалды.
Жюль Верн жай ғана жазушы емес, физика мен математика заңдылықтарын терең меңгерген зерттеуші болды. Ол ғарыш кемесінің қай жерден ұшып, қайда қонатынын, тіпті оның қандай металдан жасалатынын бір ғасыр бұрын білген.
Көзсіз қиял емес, нақты есеп
Жазушы өз романында Айға аттанатын снарядтың Флорида түбегінен ұшатынын сипаттайды. Расында да, 1969 жылы тарихи «Аполлон-11» кемесі Флоридадағы Кеннеди атындағы ғарыш айлағынан көкке көтерілді. Верн бұл аймақтың экваторға жақындығы зымыранға қосымша инерциялық күш беретінін ғылыми тұрғыда есептеп шығарған.
Үш адам және «қанатты» металл
Романдағы ғарыш экипажы да, «Аполлон» миссиясының құрамы да 3 адамнан тұрды. Ең қызығы, жазушы кеменің материалы ретінде алюминийді таңдаған. Ол кезде алюминий алтыннан да қымбат, өте сирек кездесетін металл еді. Бүгінде барлық ғарыш аппараттары мен ұшақтардың негізі осы жеңіл әрі төзімді алюминий қорытпаларынан тұрады.
Жылдамдық пен мұхитқа қону
Жердің тартылыс күшін жеңіп, ғарышқа шығу үшін секундына 11 шақырым жылдамдық (екінші ғарыштық жылдамдық) қажет екенін Верн өз еңбектерінде нақ көрсеткен. Сонымен қатар, сапардың ұзақтығын ол 97 сағат деп белгілеген, бұл көрсеткіш те NASA-ның есептеулерімен (80-100 сағат) толық сәйкес келді. Ал кеме жерге оралғанда, оның мұхитқа қонуы — жазушының тағы бір көріпкелдік болжамының дәлелі болды.
Бүгінде Жюль Верннің еңбектері ғарышкерлік ғылымының негізін қалаған К. Циолковский мен С. Королев сияқты тұлғаларды шабыттандырған алғашқы жоба ретінде бағаланады. Оның қиялы — адамзаттың технологиялық жетістігіне жол ашқан бағдаршам іспеттес.
