STEPPENEWS.KZ: Қытайдағы ЖЖТ желісінің ұзындығы басқа барлық елдердікін қосқандағыдан екі есе көп
Қытай Мемлекеттік теміржол корпорациясының мәліметінше, елдегі жоғары жылдамдықты теміржолдардың (ЖЖТ) пайдаланудағы жалпы ұзындығы 50 мың шақырымнан асты. Бұл көрсеткіш «14-бесжылдық» кезеңінде 32,98%-ға артқан. Қазіргі таңда Қытайда ауқымы жағынан әлемдегі ең ірі әрі ең дамыған жоғары жылдамдықты теміржол желісі қалыптасты.
Өткен жылдың шілдесінде Қытайдың Даму және реформалар жөніндегі мемлекеттік комитеті хабарлағандай, елдегі пайдаланудағы жоғары жылдамдықты теміржолдардың ұзындығы әлемнің өзге барлық елдерін қосқандағы жалпы көрсеткіштен екі есе көп.
50 мың шақырым нені білдіреді?
Қытайдың жоғары жылдамдықты теміржолдарының жалпы ұзындығы Жер шарын экватор бойымен бір реттен артық айналып шығуға мүмкіндік береді.
2008 жылы алғашқы жоғары жылдамдықты теміржол — Бейжің–Тяньцзинь қалааралық желісі іске қосылған сәттен бастап, он жылдан сәл астам уақыт ішінде Қытай ЖЖТ мүлде болмаған елден бұл салада әлемдік көшбасшыға айналды.
«15-бесжылдық» кезеңінде жаңа межелер бағындырылмақ.
4 қаңтарда өткен Мемлекеттік теміржол корпорациясының жұмыс кеңесінде 2030 жылға қарай ел бойынша теміржолдардың жалпы ұзындығы шамамен 180 мың шақырымға жететіні, соның ішінде 60 мың шақырымы жоғары жылдамдықты желілер болатыны айтылды.
«Әлемдегі ең жылдам жоғары жылдамдықты теміржол» — жақын арада.
Көлік министрлігінің партиялық тобының хатшысы әрі министр Лю Вэйдің айтуынша, қазіргі таңда Қытайдағы жоғары жылдамдықты теміржолдар халқы 500 мыңнан асатын қалалардың 97,2%-ын қамтып отыр.
Қалыптасып, тығыздалып келе жатқан ЖЖТ желісінің үш маңызды ерекшелігі бар.
Біріншісі — «ақтаңдақтарды жою»
Мәселен, Сиань–Яньань жоғары жылдамдықты теміржолының салынуы Шэньси провинциясының солтүстігіндегі революциялық ескі аймақтарды «жоғары жылдамдықты теміржол дәуіріне» алып келді.
Гуйчжоу провинциясындағы Паньчжоу–Синьи желісі іске қосылғаннан кейін өңірде «барлық қаланы жоғары жылдамдықты теміржолмен байланыстыру» мақсаты жүзеге асты.
Қазіргі таңда Гонконг, Макао, Тайвань және тікелей орталыққа бағынатын қалаларды есептемегенде, 11 провинцияда барлық қалалар жоғары жылдамдықты теміржолмен қамтылған. Ал Цзянси провинциясында барлық қалада 350 км/сағ жылдамдықпен жүретін пойыздар қатынайды. Алдағы уақытта бұл көрсеткішке тағы бірнеше өңір жетеді.
Екіншісі — «жылдамдықты арттыру»
2025 жылы іске қосу жоспарланған оннан астам жоғары жылдамдықты теміржол желісінің шамамен 80%-ы 350 км/сағ есептік жылдамдыққа ие.
«Әлемдегі ең жылдам жоғары жылдамдықты пойыз» атанған CR450 электропойызы қазір Шанхай–Чунцин–Чэнду желісінің Ухань–Ичан учаскесінде сынақтан өтіп жатыр. Ол жаңа рекордтар орнатты: бір құрамның жылдамдығы — 453 км/сағ, ал қарсы бағыттағы пойыздардың салыстырмалы жылдамдығы — 896 км/сағ.
Құрылып жатқан Чэнду–Чунцин орталық бағыттағы жоғары жылдамдықты теміржол іске қосылғаннан кейін 400 км/сағ жылдамдықпен жұмыс істеп, екі қала арасындағы жолды 50 минутқа дейін қысқартады.
Үшіншісі — «аса ірі көлік дәліздері»
Хух-Хото–Наньнин дәлізі аяқталған соң Солтүстік Қытайды, Орталық жазықтарды, Орталық және Оңтүстік Қытайды байланыстырып, солтүстіктен оңтүстікке қарай ірі көлік артериясын қалыптастырады.
Ал Янцзы бойындағы Шанхай–Чунцин–Чэнду жоғары жылдамдықты теміржолы толық іске қосылғанда, Янцзы дельтасы, орта ағысы және Чэнду–Чунцин агломерацияларын біріктіретін «алтын белдеу» болады. Бұл желі шығыс пен батысты жалғайтын басты магистральға айналады.
Елде «米» (иероглиф «күріш») пішіндес жоғары жылдамдықты теміржол желісі бар қалалардың саны артып келеді. Мұндай желі — барлық бағытта байланыс бар дегенді білдіреді. Бұған дейін Чжэнчжоу осындай желіні аяқтағанын хабарлаған.
Өткен жылдың желтоқсанында Хэфэйдің батыс вокзалы іске қосылып, қала елдегі «米»-пішіндес ЖЖТ желісі бар екінші мегаполиске айналды.
Болашақта Ухань 12 бағытты қамтитын «супер 米-пішіндес» жоғары жылдамдықты теміржол торабына айналмақ.
Чунцин, Цзинань, Нанкин және Шэньси провинциясы да осындай көпбағытты желілерді дамыту үстінде.
Ал биыл алғашқы жоғары жылдамдықты теміржол қайда ашылады?
Ашық деректерге сәйкес, бірнеше ЖЖТ желісі шешуші кезеңге жетіп, биыл іске қосылуы мүмкін. Олардың қатарында:
- Цзиньхуа–Цзяньдэ (Ланьси–Цзяньдэ учаскесі) — сынақ пайдалануға өтті, 2026 жылы алғашқы болып ашылуы ықтимал;
- Ханчжоу–Тайчжоу (Вэньчжоу–Юйхуань учаскесі) — рельс төсеу жұмыстары толық аяқталды;
- Сиань–Шиянь — энергиямен жабдықтау жүйесі реттеу және сынақ кезеңіне өтті;
- Кумул–Кульджа — рельс төсеу аяқталып, кешенді сынаққа дайын;
- Бейжің–Гонконг желісінің Сюнъань–Шанцю учаскесі — пайдалануға дайын;
- Сиань–Анькан желісі маусым айында іске қосылады деп күтілуде.
Жоғары жылдамдықты теміржолдардың жалпы ұзындығы жаңа рекордтарды жаңартуды жалғастырып келеді.
Дереккөз: China News Service – National Express
