Жіп туралы мақал

Жіп – байланыстың, жалғастықтың және шешімнің символы. Ол үзілгенді жалғайды, шашылғанды жинайды. «Ала жіп» ұғымы қазақ салтында адалдық пен біреудің хақысын жемеуді білдіреді. «Қысқа жіп күрмеуге келмес» деген сөз дәрменсіздікті, мүмкіндіктің жоқтығын сипаттайды. Сонымен қатар, ине мен жіптің бірге жүруі – ерлі-зайыптылардың немесе айнымас достардың белгісі. Жіп туралы мақалдарда адамгершілік қағидалары, тұрмыстық жағдайлар және сақтық шаралары көрініс тапқан. Жылан шаққан адамның ала жіптен қорқуы – психологиялық күйдің нақты бейнесі. Төмендегі нақылдар жіптің қарапайым қызметінен терең мағына шығарады.

Жіп туралы таңдаулы мақалдар

• Ине өткен жерден жіп өтер.
• Жауыр атқа жіп құйысқан.
• Ала жібін алмасам, даудың менде
  не ісі бар. Ел шетіне қонбасам, жаудың менде не ісі бар?!
• Қысқа жіп күрмеуге келмес.
• Жылан шаққан ала жіптен қорқады.

Жиі қойылатын сұрақтар

«Қысқа жіп күрмеуге келмес» мақалы қандай жағдайда айтылады?

Бұл сөз шарасыздық, жоқшылық немесе мүмкіндіктің шектеулігі кезінде айтылады. Жіп тым қысқа болса, оны байлау (күрмеу) мүмкін емес. Сол сияқты, қаражат жетпей тұрса немесе билік қолында болмаса, адам ойлаған ісін жүзеге асыра алмайды. Бұл – объективті себептерге байланысты істің тоқтауын білдіреді.

«Ине өткен жерден жіп өтер» деген сөздің астары қандай?

Бұл мақал бастамашыл адамның немесе көшбасшының рөлін көрсетеді. Ине (бастамашы) жол салып берсе, жіп (ілесушілер) соның ізімен кедергісіз өтеді. Сондай-ақ, ері қайда барса, әйелі сонда барады деген отбасылық мағынада да қолданылады. Жіп туралы бұл ой сабақтастық пен ерушілікті білдіреді.

«Ала жібін алмасам…» деген жолдар нені дәлелдейді?

Бұл – адамның ақтығын, кінәсіздігін дәлелдейтін сөз. Егер мен біреудің ала жібін (хақысын) алмасам, ешкіммен дауласпасам, маған пәле қайдан жабыссын? Бұл сөз адамды адал өмір сүруге, дау-дамайдан аулақ болуға және өз ар-ожданының алдында таза болуға шақырады.

Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз