Жар – адамның өмірлік серігі, қуаныш пен қайғыдағы ортақтасы. Қазақ халқында «жар» сөзі қасиетті ұғым саналады, ол «жарты» сөзімен түбірлес, яғни адамның екінші жартысы дегенді білдіреді. Жар таңдау – өмірдегі ең маңызды қадамдардың бірі, өйткені «Жақсы жар – жанның дауасы». Отбасылық бақыттың кілті сыйластықта, түсіністікте және адалдықта жатыр. Жар туралы мақалдарда жақсы және жаман жардың қасиеттері, тағдырдың жазғаны және махаббаттың құндылығы суреттеледі. Адал жар – ер жігіттің бағы, ал жаман жар – өмірлік сынақ. Төмендегі нақыл сөздер отбасы құндылықтарын тереңірек түсінуге көмектеседі.
Жар туралы таңдаулы мақалдар
- Жақсы қатын жарының жақсысын асырар, жаманын жасырар.
- Салақ қатын тұтқышқа жарымас.
- Жарымды алған құдайдың келіні мендей жыласын.
- Жар таңдасаң көзіңе сенбе, Жұрттың айтқан сөзіне сен.
- Жарлыға жаратқан ғана жар болар.
- Ұят қымбат, ар қымбат, Жаның сүйген жар қымбат.
- Жарың — жан жолдасың.
- Жан қимақ бар, Жар қимақ жоқ.
- Ел малсыз болмас, Жігіт жарсыз болмас.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Жан қимақ бар, жар қимақ жоқ» мақалының мағынасы қандай?
Бұл мақал махаббат пен қызғаныштың күшін көрсетеді. Адам досы немесе елі үшін жанын қиюға (құрбан етуге) дайын болуы мүмкін, бірақ сүйген жарын басқаға қию, оны біреуге беру – мүмкін емес нәрсе. Бұл Жар туралы айтылған ең әсерлі және сезімге толы нақылдардың бірі.
«Жар таңдасаң көзіңе сенбе, жұрттың айтқан сөзіне сен» деп неге кеңес береді?
Көз (сыртқы сұлулық) алдамшы болуы мүмкін, ғашықтық сезім адамды соқыр етеді. Ал жұрттың сөзі (қоғамдық пікір, абыройы, тегі) көбінесе шындықты көрсетеді. Халық адамның тәрбиесін, мінезін және шыққан жерін сырттан бақылап, дұрыс баға береді. Сондықтан өмірлік серік таңдауда ақылға және елдің пікіріне жүгіну керек.
«Жарлыға жаратқан ғана жар болар» деген сөздің астары неде?
Бұл жерде сөз ойнату тәсілі қолданылған: «жарлы» (кедей) және «жар» (қолдаушы/серік). Кедей, қолы қысқа адамға адамдардың көмегі, қолдауы аз болады, оған тек Құдай ғана жар болып, демеу береді деген философиялық жұбату сөзі.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
