Жамандық – адамның ішкі жан дүниесін қарартып, қоғамға зиян келтіретін кесел. Қазақ халқы «Жамандық жерге жатпас» деп, зұлымдықтың ерте ме, кеш пе әшкере болатынына сенген. Арамдық, өтірік, қиянат және жауыздық – адам баласының атын былғайтын қылықтар. Жаман адамнан жирену, оның ықпалынан аулақ болу – рухани тазалықтың белгісі. Осы беттегі Жамандық туралы мақал-мәтелдер жинағы жамандықтың зардабын, оның адамгершілікке жат сипатын және одан сақтану жолдарын көрсетеді. Жамандықпен күресудің ең тиімді жолы – жақсылықты көбейту екенін бабаларымыз әрдайым еске салып отырған.
Жамандық туралы таңдаулы мақалдар
- Жамандықтың түбі — өкініш.
- Жамандық жақсылықты жеңбес.
- Жамандықпен жолдас болма.
- Жаман топ көбейтеді, алма бақ көбейтеді.
- Бір жаман мың қолды ірітер, бір құмалақ бір қарын майды шірітер.
- Күннің жаманы кетер, адамның жаманы кетпес.
- Жапалақ көрсең атып ал, жаманнан басыңды сатып ал.
- Жаман өзі бола алмайды, болғанды көре алмайды.
- Жаманға жалынғанша, жатта жаныңды қарман.
- Жаманды көрсең, қаша жүр, қаша жүрсең, амансың.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Бір құмалақ бір қарын майды шірітер» мақалының әлеуметтік мәні неде?
Бұл мақал ұжымдағы немесе ортадағы бір ғана бұзық адамның бүкіл қауымға тигізетін зиянын көрсетеді. Бір адамның теріс қылығы, өсегі немесе арамдығы тату-тәтті отырған үлкен топтың шырқын бұзып, берекесін кетіруі мүмкін. Сондықтан жамандықты дер кезінде тыю керек.
«Күннің жаманы кетер, адамның жаманы кетпес» деп неге айтқан?
Табиғат құбылыстары (жаңбыр, боран) уақытша, олар өтеді де кетеді. Ал адамның бойына сіңген жаман мінез, қаскөйлік онымен бірге өмір бойы қалуы мүмкін және ол айналасына ұзақ уақыт зиян тигізеді. Бұл адамның тәрбиесі мен болмысының өзгеруі қиын екенін меңзейді.
Жаман адамның психологиясы қандай?
«Жаман өзі бола алмайды, болғанды көре алмайды» деген сөз нағыз іштарлық пен күншілдікті сипаттайды. Жаман адам өз еңбегімен жетістікке жете алмайды, бірақ өзгенің жетістігіне қызғанышпен қарап, аяғынан шалуға тырысады. Оның мақсаты – даму емес, кедергі келтіру.
Жамандықтан қашу қорқақтық па?
Жоқ, «Жаманды көрсең, қаша жүр» деген кеңес қорқақтық емес, бұл – даналық және сақтық. Жаман адаммен айтысу, онымен күресу көбіне нәтижесіз және жүйкеге зиян. Ең дұрысы – онымен байланысты үзіп, өз өміріңді, жан тыныштығыңды сақтау. Жамандық туралы мақалдар осы қауіпсіздік ережесін ұсынады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
