Зейнет ұғымы қазақ дүниетанымында тек зейнетақыға шығу немесе қартайғандағы демалыс қана емес, бұл – еңбектің өтеуі, мағыналы өмірдің жемісі. Адам баласы өмір бойы тынбай еңбек етіп, соның рахатын көруге ұмтылады. Зейнет – бұл рухани кемелдену, абыройлы қарттық және ұрпақ алдындағы парыздың өтелген сәті. Халық даналығында адал еңбектің ақыры міндетті түрде зейнетке ұласатыны айтылады. Бұл – табиғаттың және қоғамның бұлжымас заңдылығы іспетті. Сонымен қатар, зейнет деп адам бойындағы асыл қасиеттерді, білім мен парасаттылықты да атаған. Шынайы бақыт пен тыныштық іздеген жандар үшін Зейнет туралы айтылған нақылдар таптырмас ақыл-кеңесші бола алады. Төмендегі мақалдардан сіз зейнеттің тек материалдық байлық емес, рухани қазына екенін байқайсыз.
Зейнет туралы таңдаулы мақалдар
- Инсап, ұят, терең ой – асыл зейнет біліп қой.
- Еңбек түбі — зейнет.
- Бейнет түбі – зейнет.
- Бейнет еттім деме, зейнет еттім де. Зейнет еттім деме енді еттім де.
- Енді — еңбек бейнет емес, зейнет.
- Жақсы көпке зейнет,
- Жаман көпке бейнет.
- Біреу бейнетін көреді,
- Біреу зейнетін көреді.
- Білім басы — бейнет, соңы — зейнет.
Жиі қойылатын сұрақтар
Абай атамыз айтқан «асыл зейнет» деген не?
Ұлы Абайдың және халық даналығының түсінігінде адамның ең үлкен зейнеті, яғни сәні мен байлығы – алтын немесе күміс емес. «Инсап, ұят, терең ой – асыл зейнет біліп қой» деген жолдар адамгершілік қасиеттерді бірінші орынға қояды. Инсап (қанағат), ұят (ар-ождан) және терең ой (ақыл-парасат) адамды қоғам алдында сыйлы етеді. Бұл қасиеттер адам жанын нұрландырып, оған шынайы рухани байлық сыйлайды. Зейнет туралы толғанғанда, материалдық игіліктерден гөрі осы адами құндылықтардың салмағы басым түседі.
Білім мен зейнеттің қандай байланысы бар?
«Білім басы – бейнет, соңы – зейнет» деген мақал оқу мен тоқудың қиындығы мен оның нәтижесін дәл сипаттайды. Білім алу жолында адам көп ізденеді, ұйқысыз түндер өткізеді, бұл – бейнет. Алайда, жинаған білімі кейін оған өмір бойы азық болады, сый-құрметке бөлейді және өмірін жеңілдетеді. Сауатты адамның жолы ашық, шешімі дұрыс болады, бұл – нағыз зейнет. Сондықтан жастарға оқудың қиындығына төзіп, болашақ игілігін ойлау керектігі өсиет етіледі.
Жақсы адамның қоғамға тигізер зейнеті қандай?
Жақсы адам – айналасына шуақ шашатын күн секілді. «Жақсы көпке зейнет» деген сөз осындай тұлғалардың қоғамға тигізер пайдасын меңзейді. Олар өздерінің іс-әрекетімен, ақылымен және мейірімімен өзгелердің өмірін жақсартады, елге тыныштық пен береке әкеледі. Ал жаман адамдар керісінше, айналасына зиян мен бейнет алып келеді. Біз Зейнет туралы айтқанда, жеке бастың рахатын ғана емес, ел игілігіне қызмет ету арқылы келетін қоғамдық зейнетті де ескеруіміз қажет.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
