Той – қазақ халқының қуанышы, салтанаты және мәдениетінің айнасы. «Той – Тәңірдің қазынасы» деп, қазақ тапқанын тойға шашқан. Той – ағайынның басын қосатын, өкпе-ренішті ұмыттыратын үлкен жиын. «Тойдың болғанынан боладысы қызық» деген сөз тойға дайындықтың, күтудің өзі бір мереке екенін білдіреді. Алайда, тойға барудың да өз әдебі бар: «Тойға барсаң, тойып бар» деген сөз ашкөздік жасамауды, өзіңді ұстай білуді ескертеді. Той – елдің берекесі мен бірлігінің көрсеткіші. Төмендегі Той туралы мақалдар қуанышты бөлісудің, қонақ болудың және той өткізудің ережелерін қамтиды.
Той туралы таңдаулы мақалдар
- Той – қонақпен.
- Тойдың болғанынан боладысы қызық.
- Тойға барсаң, тойып бар.
- Тойға барсаң, тоныңды ала бар.
- Тойдың қызығы – көпте.
- Тойға барсаң, табақтас бол.
- Тойға барсаң, орынсыз сөйлеме.
- Той көп болса, төбе көрінбес.
- Тойғаннан қалғаны – тоят.
- Тойған үйге тоғыз келер.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Тойға барсаң, тойып бар» деген мақал сараңдық па?
Жоқ, бұл керісінше, мәдениеттіліктің белгісі. Тойда тамақ жеу мақсат емес, мақсат – қуанышты бөлісу, әңгімелесу. Егер адам аш барса, ол тек тамаққа үңіліп, ортаның сәнін кетіруі мүмкін. «Тойып бару» – көзің тоқ болсын, нәпсіңді тый деген сөз. Той туралы айтқанда, дастархан мәдениеті ерекше орын алады.
«Тойға барсаң, тоныңды ала бар» деп неге кеңес береді?
Бұл мақалдың екі мағынасы бар. Біріншісі – тура мағынада, той ұзаққа созылуы мүмкін, түнде күн суытады, сондықтан жылы киіміңді ал деген қамқорлық. Екіншісі – «тон» сөзі сый-сияпат, кәде мағынасында да жүруі мүмкін, яғни құр қол барма, сыйыңды ала бар дегенді білдіреді.
Тойдың қызығы неде?
«Тойдың қызығы – көпте» деген мақал тойдың мәні халықтың көп жиналуында екенін көрсетеді. Адам көп болса, бата көп беріледі, қуаныш еселенеді. Оңаша өткен тойдың сәні болмайды. Той – бұқаралық шара, қоғамдық пікір алмасу алаңы.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
