Тау – тұрақтылықтың, асқақтықтың және мызғымастықтың символы. Қазақ халқы «Таудай талап» деп, адамның үлкен мақсаттарын таумен салыстырған. Дегенмен, табиғаттың құдіреті алдында тіпті таудың өзі де өзгеріске ұшырайтынын, «тау мен тасты су бұзатынын» еске салған. Бұл мақалдарда табиғат құбылыстары арқылы адам мінезі, сөздің күші және өмірдің аумалы-төкпелілігі суреттеледі. Интернетте Тау туралы ізденістер көбінесе жігер мен қайратты жанитын сөздерге бағытталған. Тауға шығу қиын болса да, одан түсу оңай екенін білу – мансап пен өмір жолындағы сабақ.
Тау туралы таңдаулы мақалдар
- Қорқақтың сылтауы қойнында, басын сақтау ойында.
- Ой түбінде алтын бар, ойлай берсең табарсың; қанша ұзақ болғанмен, жүре берсең барарсың.
- Тау да аласарады, көңіл де басылады.
- Тау да таусылады, тас та сынады.
- Тау мен тасты су бұзар, адамзатты сөз бұзар.
- Тау мен тасты жел бұзар, адамзатты сөз бұзар.
- Таудай талап бергенше, бармақтай бақ берсін.
- Таудан аққан тасқын болар, елден асқан басқын болар.
- Тауды, сайды тасқын алар, адамзатты мақтан алар.
- Тауға шыққанша, ойға шық.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Тау мен тасты су бұзар, адамзатты сөз бұзар» деген мақалдың күші неде?
Бұл сөздің (өсектің, жаман сөздің) жойқын күшін көрсетеді. Табиғаттың ең қатты заты тасты су мүжіп бұзса, қоғамдағы ең мықты қарым-қатынасты немесе адамның тағдырын абайсыз айтылған сөз құрта алады. Сөзді абайлап сөйлеуге шақырады.
Тау мен талаптың байланысы қандай?
«Таудай талап бергенше, бармақтай бақ берсін» деген тілекте халық талаптың маңыздылығын жоққа шығармайды, бірақ сәттіліктің (бақтың) рөлі одан да жоғары екенін меңзейді. Таудай үлкен талпыныс болса да, кішкентай бақ болмаса, нәтижеге жету қиын.
«Тауға шыққанша, ойға шық» деген кеңес не береді?
Бұл физикалық биіктіктен гөрі рухани, интеллектуалдық биіктіктің маңыздылығын дәріптейді. Тауға шығу – дене еңбегі, ал ойға шығу (терең ойлану, даналыққа жету) – ақылдың жемісі. Тау туралы бұл мақал адамды парасаттылыққа үндейді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
