Таныстық – әлеуметтік капиталдың, байланыстың негізі. Қазақ қоғамында «Танысы бардың – тамыры бар» деген түсінік ертеден қалыптасқан. Таныс адамдар бір-біріне қолдау көрсетеді, жол сілтейді, қиындықта көмектеседі. «Танысың болса – тіреуің бар» деген сөз таныстықтың адам өміріндегі рөлін айқындайды. Алайда, тек таныстыққа сеніп, өз күшін сарқымау керек екенін де ұмытпаған жөн. Кейде таныстық жемқорлыққа немесе әділетсіздікке (тамыр-таныстыққа) ұласып кетуі мүмкін. Төмендегі Таныс туралы мақалдар адамдар арасындағы байланыстың пайдасы мен оның қоғамдағы орнын көрсетеді.
Таныс туралы таңдаулы мақалдар
- Таныс тамыр — тату.
- Таныс қақпайды, таныс жолдайды.
- Танысқа тартыс та жоқ.
- Таныстың аты — таныс.
- Таныс көп болса, табыс көп.
- Таныссыз тірлік жоқ.
- Танысқа жол ашық.
- Бір көрген — біліс, екі көрген — таныс.
- Досы көпті жау алмайды, танысы бар сотталмайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Бір көрген — біліс, екі көрген — таныс» деген мақал қарым-қатынастың қай сатысын көрсетеді?
Бұл мақал адамдар арасындағы байланыстың біртіндеп нығаятынын білдіреді. Алғашқы кездесуде жай ғана танисың (біліс), ал екінші рет кездескенде жақынырақ араласып, «танысқа» айналасың. Бұл – қазақтың тез тіл табысқыштығын, бауырмалдығын көрсететін сөз. Таныс туралы айтқанда, бұл процесс маңызды.
«Танысы бар сотталмайды» деген сөз заң бұзушылықты қолдай ма?
Бұл мақал заң бұзуды емес, қоғамдағы байланыстардың күшін, кейде оның теріс жағын (жемқорлықты, парақорлықты) көрсететін реалистік бақылау. Егер беделді танысың болса, ол сені қиындықтан (тіпті соттан) құтқарып қалуы мүмкін деген халықтық түсінік. Бұл – әлеуметтік теңсіздіктің белгісі.
Таныс пен достың айырмашылығы бар ма?
Әрине. Таныс – жай ғана білетін, араласатын адам, ал дос – жан дүниеңді түсінетін, сенімді серік. «Таныс көп болса, табыс көп» дегенде, таныстықтың іскерлік, пайдалы жағы айтылады. Достық – рухани құндылық, ал таныстық – әлеуметтік ресурс.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
