Шөл – сусыздық, қаталаған сезім және өмірлік сынақ. Қазақ даласының климатына байланысты шөл тақырыбы мақалдарда жиі кездеседі. Шөлдегенде судың қадірі, ыстықта көлеңкенің қадірі білінетіні айтылады. Сонымен қатар, шөл ұғымы рухани мұқтаждықты (білімге шөлдеу, мейірімге шөлдеу) білдіру үшін де қолданылады. Бұл мақалдар жинағы адамды бардың қадірін білуге, қиындықта қол ұшын созуға және қанағатшыл болуға тәрбиелейді. Шөл туралы ізденгенде, судың тіршілік көзі екендігі және оның адам өміріндегі шешуші рөлі алға шығады.
Шөл туралы таңдаулы мақалдар
- Шөлдің қамысы болмайды, жаманның намысы болмайды.
- Шөлдегенде ішкен су, шекер емей немене?!
- Шөлдегенге көлеңке баспана.
- Шөлдегенге су жақсы.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Шөлдегенде ішкен су, шекер емей немене?
!» деген сөз нені білдіреді?
Бұл қажеттілік кезінде қарапайым нәрсенің өзі ең дәмді, ең қымбат болып сезілетінін білдіреді. Адам тоқ кезінде балдың дәмін сезбеуі мүмкін, ал шөлдегенде кәдімгі су қанттан (шекерден) тәтті көрінеді. Бұл – мұқтаждықтың құндылықты арттыратынын көрсететін мақал.
Шөл мен намыстың байланысы қандай?
«Шөлдің қамысы болмайды, жаманның намысы болмайды» деген салыстыру өте дәл айтылған. Шөл далада су жоқ болғандықтан қамыс өспейді, сол сияқты тегі жаман, тәрбиесіз адамда ар-намыс болмайды. Бұл табиғи болмыс пен адамгершілік қасиеттің жоқтығын теңестіру.
Шөлдеген адамға көлеңке неге баспана?
Қатты ыстық пен шөлде уақытша пана, көлеңкенің өзі үйдей қымбат болады. Бұл қиын сәтте азғантай жақсылықтың, кішкентай қолдаудың өзі үлкен маңызға ие екенін көрсетеді. Шөл туралы бұл ой адамды кішіпейілділікке және қанағатқа шақырады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
