Сабыр – мұсылмандық және жалпыадамзаттық құндылықтардың ішіндегі ең маңыздыларының бірі. Қазақ халқы «Сабыр түбі – сары алтын» деп, төзімділікті баға жетпес байлыққа теңеген. Өмірдің қиыншылықтарына, тағдырдың соққыларына сынып кетпей, шыдамдылық таныту – нағыз ерлік. Сабырсыздық, асығыстық және ашушаңдық адамды көптеген қателіктерге ұрындырады, ал сабырлы адам әрқашан жеңімпаз атанады. Бұл қасиет әсіресе қиын шешім қабылдау кезінде, араздықты шешуде және мақсатқа жету жолында ауадай қажет. Ұсынылып отырған Сабыр туралы мақал-мәтелдер жинағы адамды ұстамдылыққа, байсалдылыққа және шүкіршілікке тәрбиелейді. Асығыс шешім – өкініш әкеледі, ал сабыр – бақытқа жеткізеді.
Сабыр туралы таңдаулы мақалдар
- Сайлау – жердің ағашы, сабырсыз – ердің сазасы.
- Сабырлының бағына алма бітер, сабырсыздың басына қауға бітер.
- Сабырсыз балық сағасынан ілінеді.
- Біреу жәбір етсе, сен сабыр ет.
- Сабыр — күн түсірмейтін сая, асығыс — аунатып кететін мая.
- Ашушаңның анты болмайды, сабырсызға дәулет қонбайды.
- Сабыр түбі — сары алтын.
- Сабыр еткен — мұратқа жеткен.
- Барыңа шүкір ет, жоғыңа сабыр ет.
Жиі қойылатын сұрақтар
Неліктен «Сабыр түбі – сары алтын» деп айтылады?
Алтын – жер астынан қиындықпен алынатын, бірақ өте құнды металл. Сабыр сақтау да адамға оңай емес, ол үлкен ішкі күш пен төзімді талап етеді. Алайда, кімде-кім сол қиындыққа төзсе, түбінде алтынға пара-пар нәтижеге, жеңіске және берекеге кенеледі. Бұл – еңбектің және шыдамның өтеуі.
«Сабырсыз балық сағасынан ілінеді» деген мақалдың мағынасы қандай?
Бұл мақал асығыстықтың қауіпті екенін ескертеді. Балық жемді көргенде ашқарақтанып, асығыс ұмтылса, қармаққа оңай ілінеді. Сол сияқты, адам да асығыс шешім қабылдаса, алаяқтардың құрбаны болуы немесе қателікке ұрынуы мүмкін. Сабырлылық – қауіпсіздік кепілі.
Сабыр мен дәулеттің қандай байланысы бар?
«Сабырсызға дәулет қонбайды» деген сөз қаржылық және өмірлік табыстың сырын ашады. Байлық жинау, кәсіп жүргізу ұзақ уақытты және жүйкені талап етеді. Шыдамсыз, тез байығысы келетін адамдар көбіне бар жиғанынан айырылып қалады. Тек табанды, сабырлы адам ғана дәулетті ұстап тұра алады.
«Сабыр – күн түсірмейтін сая» теңеуі нені білдіреді?
Шөл далада күннің ыстығынан қорғайтын көлеңке (сая) қандай рақат болса, өмірдің қиындықтары мен «ыстығында» сабырлы болу адамға сондай тыныштық сыйлайды. Сабыр туралы айтылған бұл теңеу сабырдың жанға жайлылық әкелетін қасиетін суреттейді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
