Құс – еркіндіктің, қиялдың және рухани биіктіктің мәңгілік символы. Қазақ халқы адам жанын құсқа теңеп, «шыбын жан», «қанатты қиял» деп атаған. Адамның арманы – көкке самғау, сондықтан «құстай ұшсам» деген тілек әркімнің көкейінде жүреді. Мақалдарда құстың ұшу қабілеті, ұя салуы және балапанын қорғауы адам өмірімен параллель қойылады. Талапты ерді қанатты құсқа теңеу – жігерлендірудің ең тиімді жолы. Бұл жинақ сізге Құс туралы жалпылама және философиялық ой-тұжырымдарды ұсынады. Адамның да құс сияқты екі қанаты бар: бірі – ақылы, екіншісі – еңбегі.
Құс туралы таңдаулы мақалдар
- Ерді қорласаң састырар, асты қорласаң құстырар.
- Ер жаңылып қолға түсер, құс жаңылып торға түсер.
- Құс қарағына, ер жарағына.
- Ерді талап ұшырар, құсты қанат ұшырар.
- Бұл дүниенің құсасы, ол дүниеге кетпейді.
- Жас бала құстың көлеңкесіне тоңады.
- Талапты бала талпынған құстай, құмары қанбас аспанға ұшпай.
- Жылқыда өт жоқ, құста сүт жоқ.
- Ат аяған жерге қарар, құс аяған көкке қарар.
- Ит баласы сүйгінші, тұра бара құсқыншы.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Ерді талап ұшырар, құсты қанат ұшырар» мақалының тәрбиелік мәні неде?
Бұл адамның басты қозғаушы күші – талап пен мақсат екенін көрсетеді. Құс жаратылысынан қанатымен ұшса, адам биіктерге тек өз талабы, еңбегі және білімі арқылы жете алады. Талапсыз адам – қанатсыз құспен тең.
«Ат аяған жерге қарар, құс аяған көкке қарар» дегенді қалай түсінеміз?
Бұл әр тіршілік иесінің өз табиғаты мен өмір сүру ортасына бейімделуін білдіреді. Жылқы жерде жүргендіктен аяғын ойлап жерге қарайды, құс көкте ұшқандықтан кеңістікке қарайды. Құс туралы бұл ой адамдардың да дүниетанымы әртүрлі болатынын, әркім өз мүддесі тұрғысынан ойлайтынын меңзейді.
«Жылқыда өт жоқ, құста сүт жоқ» деген сөз не мағына береді?
Бұл табиғаттың өзгермейтін заңдылықтары мен жаратылыс ерекшеліктерін мойындау. Болмайтын нәрсені іздеудің қажеті жоқ. Өмірде мүмкін емес нәрселер бар, соны түсініп, шынайылықпен өмір сүру керек деген философиялық ой.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
