Қазына – қазақ ұғымында тек алтын-күміс сандығы емес, таусылмас байлық пен рухани мұраның көзі. Халқымыз «Қариясы бар елдің – қазынасы бар» деп, өмір көрген ақсақалдарды тірі қазынаға бағалаған. Туған жер, ақыл-ой, денсаулық және адал жар – мұның бәрі баға жетпес құндылықтар. Жер қойнауының байлығы мен адамның ішкі рухани байлығы қатар қойылып, екеуінің де маңыздылығы дәріптелген. Бұл мақалдар жинағы сізді шынайы құндылықтарды бағалауға шақырады. Қазына туралы ойланған адам, материалдық дүниенің өткінші, ал ақыл мен жердің мәңгілік екенін түсінеді. Ит жүгіртіп, құс салған саятшылық өнердің өзі «жеті қазынаның» бірі ретінде ұлттық мәдениетіміздің төрінен орын алған.
Қазына туралы таңдаулы мақалдар
- Келісті келбет ерде бар, қымбатты қазына жерде бар.
- Ақыл – дария, алсаң да таусылмайды; жер – қазына, саусаң да таусылмайды.
- Сөз қуғанға бәле жолығады, жол қуғанға қазына жолығады.
- Сөз қуған бәлеге жолығар, шаруа қуған қазынаға жолығар.
- Өсетін елдің қарты қазына болар, өспейтін елдің қарты қазымыр болар.
- Ит жеті қазынаның бірі.
- Ермек қуған бәлеге жолығады, еңбек қуған қазынаға жолығады.
- Қазынасын қарақшыға күзеттірді.
- Қатын оңса — қазына, оңбаса — қаза.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Өсетін елдің қарты қазына болар» дегенді қалай түсіндіреміз?
Бұл мақал ұрпақтар сабақтастығы мен тәрбиенің маңызын көрсетеді. Егер жастар үлкенді сыйлап, олардың ақылын тыңдаса, қарттар өз тәжірибесімен бөлісіп, елдің рухани байлығына (қазынасына) айналады. Ал сыйластық жоқ жерде қарттар ренжігіш, мазасыз (қазымыр) болып көрінуі мүмкін.
Неліктен жер қазынаға теңеледі?
Жер – адамзатты асыраушы, барлық байлықтың бастауы. «Жер – қазына, саусаң да таусылмайды» деген сөз жерді күтіп баптасаң, оның берері мол және шексіз екенін білдіреді. Қазына туралы ұғымда жер-ана ең үлкен материалдық байлық болып саналады.
Сөз қуу мен қазынаның байланысы қандай?
Мақалдарда бос сөз бен өсек қуу – бәлеге, ал еңбек пен іс қуу – қазынаға (байлыққа) жеткізетіні айтылады. Сөз қуған адам уақытын жоғалтып, дауға қалады, ал шаруа қуған адам еңбегінің зейнетін көреді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
