Қазақ – қонақжай, бауырмал және сөзге шешен халық. «Қарға тамырлы қазақ» деген сөз бүкіл халықтың бір-бірімен туыс, жекжат екенін білдіреді. Қазақ халқының дүниетанымында рулық байланыстар, жеті атаны білу және ағайынға қарайласу маңызды орын алады. «Қазақтың жаманы жоқ, нақағынан (тектен-тек) кеткені болмаса» деген сөз халықтың өз-өзіне деген сенімін көрсетеді. Төмендегі Қазақ туралы мақалдар ұлттық болмысты, туыстық қатынастарды және халықтық құндылықтарды сипаттайды.
Қазақ туралы таңдаулы мақалдар
- Қазақ ауылы қарайлас, шеру соңы қарайлас.
- Қарға тамырлы қазақ.
- Қазақ байдың ұлы болғанша, халық байдың ұлы бол.
- Түйеге мінген қазақ төрт ауыз өлең біледі.
- Қадір білмес қарындастан, қаймана қазақ артық.
- Қарға тамырды қазақпыз, Сұраса келе қарын бөле болып шығамыз.
- Қазақтың айраны көп, Орыстың мейрамы көп.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Қарға тамырлы қазақ» тіркесінің мағынасы қандай?
Бұл теңеу қазақ халқының туыстық жүйесінің күрделілігі мен тығыздығын білдіреді. Қарғаның тамыры (анатомиялық тұрғыдан емес, бейнелі түрде) сан тарау, шым-шытырық болып келеді. Сол сияқты, қазақтар да қыз алысып, қыз берісіп, құда-жекжат болып, бір-бірімен тығыз байланысып кеткен. Сұрастыра келсе, кез келген екі қазақтың арасынан туыстық табылады.
«Түйеге мінген қазақ төрт ауыз өлең біледі» деген не?
Бұл мақал қазақ халқының ақынжандылығын, өнерге жақындығын көрсетеді. Кез келген қарапайым қазақ (тіпті түйе үстіндегі шаруа да) суырып салма өнерден құралақан емес, кем дегенде бір шумақ өлең құрастыра алады. Бұл – ұлттық таланттың белгісі. Қазақ туралы айтқанда, сөз өнері әрқашан алдыңғы орында тұрады.
«Қазақ ауылы қарайлас» деген сөздің әлеуметтік мәні неде?
Бұл мақал көршілік ақыны, өзара жәрдемді білдіреді. Көшпелі өмірде ауылдар бір-біріне жақын қонып, қиындықта демеу болған. Бір ауылдың малы жоғалса немесе тойы болса, екінші ауыл «қарайласып», көмектесіп тұрған. Бұл – қауымдастықтың бірлігі.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
