Өзбек – қазақтың ең жақын туысы, «өз ағасы». Түбі бір түркі халықтары болғандықтан, қазақ пен өзбектің діні, ділі және салт-дәстүрі ұқсас. «Өзбек өз ағам» деген сөз бауырластықтың ең биік белгісі. Өзбек халқы егіншілікпен, бағбаншылықпен және саудамен айналысқандықтан, қазақтар олардың еңбекқорлығын, есепке жүйріктігін жоғары бағалаған. «Сарт байыса дам салады» (бұл жерде «сарт» сөзі ескіде отырықшы халыққа қатысты айтылған) деген сияқты сөздер олардың құрылысқа бейімдігін көрсетеді. Төмендегі Өзбек туралы мақалдар көршілес елдердің достығы мен өзара ерекшеліктерін сипаттайды.
Өзбек туралы таңдаулы мақалдар
- Өзбек өз ағам.
- Өзбек — өрістес ел, Қырғыз — қоныстас ел. Қарақалпақ — қарындас ел, Түрікпен — тамырлас ел.
- Өзбектің кигенін ал, Қазақтың мінгенін ал.
- Тапқанын-үй үшін, үйренгенін — өзің үшін.
- Берсеңіз — аласыз, ексеңіз-орасыз.
- Айтылған өтірік басқа адамның сенімін жоғалтады.
- Өз ішіңе сыймаған сыр Өзгенің ішіне де сыймайды.
- Айтушы ақымақ болса, Тыңдаушы дана керек.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Өзбек өз ағам» деп неге айтылады?
Бұл сөз тарихи тамырластықты білдіреді. Қазақ хандығы мен өзбек хандықтарының тарихы, мәдениеті біте қайнасып жатқан. Қиын-қыстау заманда екі халық бір-біріне пана болған. «Өз ағам» дегені – ет жақын туысым, бауырым деген құрметтің белгісі. Өзбек туралы айтқанда, бұл достықтың символы.
«Өзбектің кигенін ал, Қазақтың мінгенін ал» деген кеңестің мәні не?
Бұл мақал екі халықтың кәсіби ерекшеліктерін көрсетеді. Өзбектер – тоқыма өнерінің, тігіншіліктің шеберлері, олардың киімдері (шапан, мата) сапалы әрі әдемі болған. Ал қазақтар – мал шаруашылығының, әсіресе жылқы өсірудің мамандары. Қазақтың аты жүйрік, төзімді. Сондықтан әр халықтың өзіне тән үздік өнімін алуға кеңес берген.
«Өзбек — өрістес ел» деген не?
«Өрістес» дегеніміз – жайылымы, жері, шаруашылығы аралас деген сөз. Қазақтар мен өзбектер ғасырлар бойы қатар қоныстанып, сауда жасап, бір өзеннен су ішкен. Екі халықтың экономикалық және мәдени байланыстары өте тығыз болғанын білдіреді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
