Мейірімділік – адамгершіліктің шыңы, жүректің жылуы және қоғамдағы ізгіліктің бастауы. Қазақ халқы «Мейірімділік – жүректен» деп, бұл қасиеттің жасанды емес, шынайы болуы керектігін айтқан. Тас жүрек адамнан жақсылық шықпайды, ал мейірімді жанның айналасына шуағы тарайды. Мейірімділік тек адамдарға ғана емес, жан-жануарларға, табиғатқа деген қамқорлықтан да көрінеді. «Кең болсаң, кем болмайсың» дегендей, мейірімді адам ешқашан қор болмайды, оның ризығы да, достары да көп болады. Осы беттегі Мейірімділік туралы мақал-мәтелдер жинағы қатыгездіктен тыйып, адамдарды бір-біріне бауырмал, кешірімді және жомарт болуға үндейді.
Мейірімділік туралы таңдаулы мақалдар
- Мейірімділік — адамдықтың белгісі.
- Мейірімді жүрек — теңіз, тас жүрек — шөл.
- Мейірімдіге дүние тар емес.
- Мейірімсіздің мерейі үстем болмас.
- Кісінің көзіне көзің түссе, мейірімі түседі.
- Мырза болмасаң да, мейірімді бол.
- Әке мейірімінен ұстаз жәбірі жақсы.
- Мейрімі мол ананың — жүрегі жылы, қолы кең, кең пейілді атаның жүзі жылы, жолы кең.
- Мейірімділік өз үйіңнен басталады.
- Мейірімділік жүректен, мейірімсіздік білектен.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Мейірімді жүрек – теңіз, тас жүрек – шөл» теңеуі нені білдіреді?
Бұл өте әдемі және дәл теңеу. Теңіз – байлыққа, тіршілікке толы, шексіз, ол айналасын нәрлендіреді. Мейірімді адам да сондай. Ал шөл далада тіршілік аз, құрғақ, қатал. Тас жүрек адамнан ешкім жылулық пен жақсылық көрмейді, оның жаны құлазып тұрады.
«Мейірімділік өз үйіңнен басталады» дегенді қалай түсінеміз?
Адам ең алдымен өз ата-анасына, бала-шағасына және туыстарына мейірімді болуы керек. Өз жақындарына қатыгез болып, сырттағыларға «жақсы» көріну – жалғандық. Шынайы мейірім отбасындағы тәрбие мен қарым-қатынастан бастау алады.
Әке мейірімі мен ұстаз жәбірі неге салыстырылған?
«Әке мейірімінен ұстаз жәбірі жақсы» деген мақал білім мен тәрбиенің маңызын көрсетеді. Әке баласын тым еркелетіп, мейіріммен босатып жіберуі мүмкін. Ал ұстаздың қаталдығы (талапшылдығы) баланы тәртіпке салып, білімді етеді, бұл болашағы үшін пайдалырақ. Бұл жерде «жәбір» сөзі қатал талап мағынасында қолданылған.
Мейірімсіздік пен білектің байланысы қандай?
«Мейірімділік жүректен, мейірімсіздік білектен» деген сөз күш пен сезімді қарсы қояды. Жақсылық жасау жүректің қалауымен болады. Ал қатыгездік, зорлық-зомбылық көбіне дөрекі күштен (білектен) туындайды. Мейірімділік туралы мақалдар рухани күшті физикалық күштен жоғары қояды.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
