Кілт – кез келген жұмбақтың шешуі, қиындықтың шешімі және жаңа мүмкіндіктердің ашқышы. Қазақ мақалдарында «кілт» сөзі көбінесе ауыспалы мағынада, яғни ақыл, тіл, еңбек және ынтымақ сияқты ұғымдармен қатар қолданылады. «Тіл – кілт» деген сөз адамның сөйлеу мәдениеті арқылы кез келген жүректі жаулап алуға болатынын білдіреді. Бақыттың кілті – еңбекте, ал ынтымақтың кілті – бірлікте. Адам өміріндегі ең маңызды есіктерді ашу үшін темір кілт емес, алтын ақыл мен жылы сөз қажет. Осы ретте Кілт туралы жинақталған мақалдар бізге өмір сүрудің дана кілттерін ұсынады.
Кілт туралы таңдаулы мақалдар
- Бақыт кілті еңбекте, еңбек өмірді ажарлайды.
- Кісідегінің кілті аспанда.
- Ел – ырыстың кілті, Ер – ырыстың қорғаны.
- Тіл — кілт.
- Басы — сандық, тілі — кілт.
- Ел — ырыстың кілті.
- Ашу — сөздің бұлты, Ақыл — сөздің кілті.
- Алтын кілт әр есікті ашар.
- Аяқ — азамат. Қол — мүлік, Бас — сандық, Тіл — кілт.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Басы — сандық, тілі — кілт» деген мақалды қалай түсіндіруге болады?
Бұл теңеу адамның ішкі дүниесі мен сыртқы көрінісін байланыстырады. Бас (ақыл, ой) – ішінде түрлі қазына, білім, сыр жатқан жабық сандық сияқты. Ол сандықтың ішінде не бар екенін білу үшін оны ашу керек, ал оны ашатын құрал – тіл. Адам сөйлеген кезде ғана оның ақылының, парасатының қандай екені белгілі болады. Кілт туралы айтқанда, сөз өнерінің маңызы ерекше аталады.
«Кісідегінің кілті аспанда» деген сөздің астары қандай?
Бұл мақал өзгенің қолындағы нәрсеге қол жеткізудің қиындығын немесе мүмкін еместігін білдіреді. «Кісідегінің кілті аспанда» дегені – біреудің меншігіне немесе бақытына көз аларту бекер, оған жету аспанға шығумен бірдей қиын деген сөз. Бұл адамды өзгенің дүниесіне қызықпауға, қанағатшыл болуға шақырады.
Ақыл мен ашудың кілтке қандай қатысы бар?
«Ашу — сөздің бұлты, Ақыл — сөздің кілті» деген мақал эмоция мен парасатты қарсы қояды. Ашу адамның ақыл-ойын тұмшалап (бұлт сияқты), дұрыс сөйлеуге кедергі келтіреді. Ал ақыл – сөздің мәнін ашатын, түйінін шешетін кілт. Қиын жағдайда ашуға ерік бермей, ақылға салған адам ғана дұрыс жолды (кілтті) таба алады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
