Керуен – Ұлы Жібек жолының бойындағы сауда мен мәдениеттің басты дәнекері болған. Түйелер тізбегінен құралған керуендер алыс елдерден хабар әкеліп, ел мен елді байланыстырған. Қазақ дүниетанымында керуен – уақыттың, өмірдің және тоқтаусыз қозғалыстың символы. «Ит үреді, керуен көшеді» деген қанатты сөз мақсатқа барар жолдағы ұсақ кедергілерге мән бермеу керектігін ұғындырады. Өмірдің өзі бір көшкен керуен секілді, адамдар келеді және кетеді, ал тіршілік тоқтамайды. Төмендегі Керуен туралы мақалдар сапардың қиындығы мен қызығын, сондай-ақ өмір заңдылықтарын керуен бейнесі арқылы ашып көрсетеді.
Керуен туралы таңдаулы мақалдар
- Керуен көшсе, ит те ереді.
- Керуен көшсе, жүк те ереді.
- Ит үреді, керуен көшеді.
- Қашық жердің хабарын керуен келтірер.
- Шаршаған түйе керуен сарайына ұмтылады.
- Бас түйенің жетегін әлдеқалай ұстай қалған тышқан, Бүкіл керуенді бастайды.
- Уақыт — көшкен керуен.
- Дүние бір серуен, Адам бір көшкен керуен.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Ит үреді, керуен көшеді» деген сөздің мәні қандай?
Бұл – өте кең тараған және мағынасы терең мақал. Ол адамды өсек-аяңға, сынаушыларға және кедергілерге қарамастан, өз мақсатына қарай жүре беруге шақырады. Иттердің үргені керуеннің жүрісін тоқтата алмайтыны сияқты, жаман сөздер де ақиқат жолындағы істі бөгей алмайды. Керуен туралы ойлардың ішінде бұл ең жігерлендіретін сөз.
Уақыт пен керуен қалай салыстырылады?
«Уақыт — көшкен керуен» деген теңеу уақыттың қайтып келмейтінін, үнемі алға жылжитынын білдіреді. Керуен бір жерде ұзақ тұрмайды, ол өтіп кетеді. Сол сияқты адам өмірі де өткінші. Бұл мақал адамды уақытты бағалауға, әр сәтті мәнді өткізуге үндейді, өйткені көшкен керуен (өткен уақыт) қайтып оралмайды.
«Бас түйенің жетегін ұстаған тышқан» туралы мақал кімдерге арналған?
Бұл мақал кездейсоқ билікке немесе басқару ісіне араласып кеткен, бірақ өзінің шамасын білмейтін мақтаншақ адамдарды келеке етеді. Түйе тышқанның жетегінде жүрген жоқ, ол керуеннің ырғағымен жүр. Бірақ тышқан өзін «басқарушымын» деп санайды. Бұл – жалған көшбасшылық пен менмендіктің сыны.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
