Кеңес – ақылдасу, ой бөлісу және бірлесіп шешім қабылдау үдерісі. Қазақ халқы «Кеңесіп пішкен тон келте болмас» деп, ұжымдық ақылдың артықшылығын жоғары бағалаған. Ел ішіндегі дау-дамай, маңызды мәселелер ақсақалдар алқасында, билер кеңесінде талқыланып, ортақ мәмілеге келу арқылы шешілген. Кеңес құру – демократиялық дәстүрдің, тең құқықтылықтың және сыйластықтың белгісі. «Кеңессіз істің соңы өкініш» дегендей, жеке-дара шешім қабылдау көбінесе қателікке ұрындырады. Төмендегі Кеңес туралы мақалдар ақылдасудың, бірігіп шешім қабылдаудың және тәжірибе алмасудың маңыздылығын көрсетеді.
Кеңес туралы таңдаулы мақалдар
- Кеңеспен пішкен тон келте болмас.
- Кеңеспен кескен қол ауырмас.
- Кеңесті жерде кемдік жоқ, кеңессіз жерде теңдік жоқ.
- Кең киім тозбайды, кеңесті ел азбайды.
- Кеңес қылған ел азбас, кеңінен пішкен тон тозбас.
- Кеңесті ел – кемімес.
- Кемеңгер кеңес таппай қоймас, кері кеткен кейіншектеп болмас.
- Омыртқаңмен ойлас, қабырғаңмен кеңес.
- Жүйрік бестіден шығар, кеңес келбеттіден шығар.
- Жаманмен егескенше, жақсымен кеңес.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Кеңеспен пішкен тон келте болмас» деген мақалдың түпкі мағынасы қандай?
Бұл мақал кез келген істі көпшілікпен ақылдасып істесе, қателік болмайтынын, нәтижесі көңілдегідей болатынын білдіреді. Тон пішу – жауапты іс, егер өлшемді дұрыс алмаса, киім бүлінеді. Ал ақылдасса, біреудің байқамағанын екіншісі түзеп, іс оңалады. Кеңес туралы сөз болғанда, бұл мақал ең бірінші ауызға ілігеді.
Кеңесу мен теңдіктің байланысы неде?
«Кеңессіз жерде теңдік жоқ» деген сөз, егер шешім қабылдауда халықтың немесе мүдделі топтардың пікірі ескерілмесе, онда әділетсіздік орын алатынын меңзейді. Кеңесу – барлық тарапты тыңдау, ортақ шешімге келу, яғни тең құқықты сақтау деген сөз.
«Омыртқаңмен ойлас, қабырғаңмен кеңес» деп кімге айтылған?
Бұл – жақын адамдарыңмен, туыстарыңмен ақылдас деген сөз. Омыртқа мен қабырға – дененің бір бөлігі, жақын сүйегі. Сол сияқты, ең сенімді кеңесшілерің – өз жақындарың, олар саған жамандық ойламайды. Бұл мақал отбасылық ынтымақты нығайтады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
