Кек – адамның жанына түскен ең ауыр жүк, ашудың ұзаққа созылған түрі. Қазақ халқы кешірімділікті жоғары қойып, кекшілдікті құптамаған. «Алдыңа келсе, атаңның құнын кеш» деген даналық сөз – мәрттіктің ең биік шыңы. Кек алу – жеңілдік әкелмейді, керісінше, жаңа жауыздыққа жол ашады. Кек туралы мақалдарда кек сақтаудың зияны, кешірімнің ұлылығы және жақсы мен жаман адамның айырмашылығы суреттеледі. Тексіз адам ғана кекшіл келеді, ал текті адам кешіре біледі. Бұл жинақ сізді өткенге өкінбей, болашаққа таза жүрекпен қарауға үндейді.
Кек туралы таңдаулы мақалдар
- Түн соғыста дем алатын мезгіл емес, жаудан кек алатын мезгіл.
- Жетім бала кекшіл.
- Ұзында өшім, қысқада кегім жоқ.
- Жақсыда кек жоқ, кектіде тек жоқ.
- Кекшіл болма, епшіл бол.
- Кекшіл бала – дықшыл.
- Көргенсіз дегенге кек тұтпа, көргеніңнен көрмегенің көп.
- Отты қузаған өшірер, қоңсыны қузаған көшірер.
- Екі жақсы қосылса, өлгенінше дос болады; екі жаман қосылса, өлгенінше өш болады.
- Бала қорыған жерге өш.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Жақсыда кек жоқ, кектіде тек жоқ» мақалының терең мағынасы қандай?
Бұл мақал адамның тектілігі мен мінез-құлқын байланыстырады. Жақсы, көргенді адам болмашы нәрсеге кек сақтамайды, кешірімді келеді. Ал кімде-кім кекшіл, іші қарайып жүретін болса, оның тегінде, тәрбиесінде ақау бар (тегі жоқ) дегенді білдіреді. Кек туралы бұл сөз кешірімділікті асыл қасиет ретінде дәріптейді.
«Жетім бала кекшіл» деп неге айтқан?
Бұл – психологиялық бақылау. Жетім бала өмірден көп қиындық, әділетсіздік көріп өскендіктен, оның жүрегі қатайып, өкпешіл, кекшіл болып қалыптасуы мүмкін. Ол өзін қорғау инстинкті ретінде айналасына сақтықпен, кейде ренішпен қарайды. Бұл мақал жетімдерге мейіріммен қарау керектігін еске салады.
«Кекшіл болма, епшіл бол» деген кеңес нені көздейді?
Бұл – өмір сүру философиясы. Өткенге өкпелеп, кек қуу адамды артқа тартады, дамуына кедергі келтіреді. Одан да епті, икемді болып, жағдайдан шығудың жолын тапқан, алға ұмтылған әлдеқайда пайдалы. Кек – тұйыққа тірейді, ептілік – жол ашады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
