Кәсіп – адамның ризық-несібесін айыратын, қоғамға пайда келтіретін және жеке тұлға ретінде дамуына мүмкіндік беретін маңызды құрал. Қазақ халқында «Өнерлі өрге жүзер» деп, қолынан іс келетін шеберлер мен ұсталарды қатты құрметтеген. Белгілі бір кәсіпті игеру – кедейліктен құтылудың және тәуелсіз өмір сүрудің кепілі саналған. Заман талабына сай кәсіп түрлері өзгергенімен, оның түпкі мәні – адамдарға қызмет ету және өз қажеттілігіңді өтеу – сол күйінде қалды. Бұл бөлімдегі Кәсіп туралы мақалдар кәсіби шеберліктің, ептіліктің және іскерліктің маңызын аша түседі. Жігіт адамға «жеті өнер де аз» екенін ескертіп, жастық шақта білім мен дағды жинауға үндейді. Кәсібі бар адам ешқашан қор болмайды, себебі оның қолындағы өнері – таусылмас қазына. Төмендегі нақыл сөздер әркімді өз жолын табуға және таңдаған ісінің шебері болуға шабыттандырады.
Кәсіп туралы таңдаулы мақалдар
- Кәсіп түбі — нәсіп.
- Кәсіпсіз өмір — берекесіз өмір.
- Кәсіп қылған тоқ жүреді.
- Кәсібі бардың несібі бар.
- Кәсіп етсең, тарықпассың.
- Кәсіпке жас жоқ.
- Кәсіп үйрен, нәсіп үйрен.
- Кәсіпсіз жігіт — қанатсыз құс.
- Кәсіптің жаманы жоқ.
- Кәсіп қылсаң, кедей болмайсың.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Кәсіп түбі – нәсіп» деген сөзді қалай түсінуге болады?
Бұл – кәсіпке байланысты ең кең тараған және мағынасы терең мақалдардың бірі. Ол кез келген адал кәсіптің түбінде міндетті түрде береке мен ризық (нәсіп) бар екенін білдіреді. Егер адам бір істі шын ниетімен қолға алса, ол аш қалмайды, еңбегінің жемісін көреді. Кәсіп туралы айтылған бұл ой адамды үмітсіздіктен құтқарады.
Кәсіпсіз жігітті неге «қанатсыз құсқа» теңейді?
Құс қанатымен қалай көкке самғаса, жігіт те кәсібімен солай өмірде биіктерге жетеді. Кәсібі жоқ адам біреуге тәуелді, өз бетінше ұшуға (өмір сүруге) қауқары жоқ жан сияқты. Бұл теңеу жас жігіттерді ертерек мамандық иесі атануға және өз аяғына нық тұруға жігерлендіреді.
«Кәсіптің жаманы жоқ» деген пікір бүгінгі күні қаншалықты өзекті?
Өте өзекті. Адамдар кейде қарапайым жұмыстардан ұялып, қол қусырып отыруды артық көреді. Алайда халық даналығы адал еңбекпен нан таба білудің ешқандай сөкеттігі жоқ екенін айтады. Ең бастысы – ұрлық емес, арам емес, маңдай термен келетін таза табыс. Кез келген кәсіп қоғамға пайдалы және құрметке лайық.
Жастық шақ пен кәсіп үйренудің байланысы қандай?
«Кәсіпке жас жоқ» десе де, негізгі дағдылар жастық шақта қалыптасады. Дегенмен, бұл мақалдың тағы бір қыры – адам өмірінің кез келген кезеңінде жаңа кәсіпті меңгеріп кете алады деген сенім ұялатуында. Кәсіп туралы өсиеттерде үйренуден жалықпау және үнемі ізденісте болу табыстың кілті ретінде көрсетіледі.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
