Бұзау – сиырдың төлі, жаңа өмірдің және болашақ байлықтың бастауы. Қазақ халқы төлді ерекше күтіп, оны «аяқты мал» қатарына қосу үшін көп еңбек сіңірген. Бұзау бейнесі мақалдарда көбінесе тәжірибесіздіктің, әлсіздіктің немесе тәуелділіктің символы ретінде алынады. «Бұзау тіс» кезеңі – балалық шақтың белгісі. Сонымен қатар, дұрыс тәрбие мен күтім көрмеген бұзаудың кейін жақсы өгіз немесе сүтті сиыр болмайтыны ескертіледі. Бұл мақалдар жинағы жас ұрпақ тәрбиесіне, еңбекке баулуға және меншік қатынастарына қатысты құнды ойларды қамтиды. Ғаламторда Бұзау туралы іздегенде, біз көбінесе тәрбиелік мәні бар салыстыруларды кездестіреміз. Бұзауды бағу – болашаққа инвестиция салумен бірдей.
Бұзау туралы таңдаулы мақалдар
- Үйде өскен бұзау түзде өгіз болмас.
- Сүзеген сиырға Құдай мүйіз бермейді.
- Нәсілі жаман сиырдан өлі бұзау туады.
- Біреудің бұзауына дегенің – өзіңнің өгізіңе болады.
- Ортақ өгізден оңаша бұзау артық.
- Өгізге туған күн бұзауға да туады.
- Сиыр су ішсе, бұзау мұз жалайды.
- Көпті айдасаң бұзау көп.
- Бұзауын бақпаған сиыр бұзауламайды.
- Қорқақтық біткен жаманды бұзау жүгіртеді, батырлық біткен ерді бұзау жүгіреді.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Үйде өскен бұзау түзде өгіз болмас» мақалының тәрбиелік мәні қандай?
Бұл бала тәрбиесіне тікелей қатысты. Егер баланы тым еркелетіп, қиындық көрсетпей, жылы жерде (үйде) ғана ұстаса, ол өскенде өмірдің ауыртпалығына (түзге) шыдамайды, мықты азамат (өгіз) бола алмайды. Баланы жастайынан еңбекке және дербестікке баулу керектігін ескертеді.
«Өгізге туған күн бұзауға да туады» деген сөз нені білдіреді?
Бұл уақыттың өтуімен әркімнің басына түсетін жағдай туралы. Қазір үлкендер (өгіздер) көріп жүрген қиындық пен жауапкершілікті, уақыты келгенде жастар (бұзаулар) да көретін болады. Бұзау туралы бұл мақал өмір заңдылығының өзгермейтінін және ұрпақтар сабақтастығын көрсетеді.
«Көпті айдасаң бұзау көп» деген не сөз?
Бұл мақал сападан гөрі санның басым болуын меңзейді. Мал айдағанда ірі қарадан гөрі, ұсақ-түйек (бұзау-торпақ) көп болуы мүмкін. Ауыспалы мағынада, қоғамда немесе ортада ірі, салмақты тұлғалардан гөрі, ұсақ, тәжірибесіз адамдардың көп кездесетінін білдіреді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
