Бесік – қазақ халқы үшін қасиетті мүлік, ұлттық тәрбиенің бастауы. «Ел боламын десең, бесігіңді түзе» деген сөз тегін айтылмаған. Бесік сәбидің таза, жылы әрі тыныш ұйықтауын қамтамасыз ететін, көшпелі өмірге бейімделген бірегей құрылғы. Бесікке салу, бесік жырын айту – баланың рухани және физикалық дамуының іргетасы. Халық бесікті ешқашан қоқысқа тастамаған, оны қастерлеп, ұрпақтан ұрпаққа жалғастырған. Бос бесікті тербетуге тыйым салынған, бұл жаман ырым саналған. Төмендегі Бесік туралы мақалдар туған жердің, тәрбиенің және ұрпақ жалғастығының маңыздылығын паш етеді.
Бесік туралы таңдаулы мақалдар
- Ел іші – алтын бесік.
- Есік көргенді алма, бесік көргенді ал.
- Бесік көрмеген баладан без.
- Бесік түбі – береке.
- Бесік баласы бес түлейді.
- Бесік түзелер, бала түзелмес.
- Бесіктен белі шықпаған.
- Бесік көрген бала – бесіктен шығып, ел болар.
- Бесік көрмеген ессіз болып есікке енеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Ел іші – алтын бесік» деген мақалдың патриоттық мәні қандай?
Бұл мақал туған ел мен жердің адам үшін ең жайлы, қауіпсіз және қымбат мекен екенін білдіреді. Бесік сәбиді қалай қорғаса, ел де өз азаматын солай қорғайды, өсіреді. Адам қайда жүрсе де, туған елінің (алтын бесігінің) жылуын аңсайды. Бесік туралы айтқанда, бұл ең танымал және мағыналы теңеу болып табылады.
«Бесік көрмеген» деп кімдерді айтады?
Бұл сөз тіркесі тәрбиесіз, көргенсіз, ата-баба дәстүрінен мақұрым қалған адамдарға қатысты айтылады. «Бесік көрмегеннен без» деген мақал сондай тексіз, қатыгез адамдардан аулақ болуды ескертеді. Бесік – тек ұйықтайтын орын емес, ол ананың мейірімі мен ұлттық тәрбиенің сіңетін жері.
«Бесік баласы бес түлейді» деген нені білдіреді?
Бұл мақал баланың тез өсетінін, оның мінезі мен түр-әлпетінің жиі өзгеретінін сипаттайды. Сәби күн сайын, ай сайын өзгеріп отырады, сондықтан оның бүгінгі қылығына қарап, ертеңгі күніне бірден баға беруге болмайды. Бұл ата-ананы сабырлылыққа және баланың дамуын бақылауға шақырады.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
