Қазақ халқының дүниетанымында «берік» сөзі тек физикалық мықтылықты ғана емес, сонымен қатар рухани тұрақтылықты, сенімділік пен табандылықты білдіреді. Көшпенділер өмірінде желге құламайтын киіз үй, жауға алдырмайтын қамал және уәдесінен таймайтын ер-азамат қашанда жоғары бағаланған. Беріктік – бұл қиындыққа төзімділік пен сындарлы сәтте сыр бермеудің белгісі. Отбасылық құндылықтарда да шаңырақтың беріктігі, ерлі-зайыптылардың ынтымағы басты орынға қойылған. Ата-бабаларымыз «іргесі сөгілмеген елді жау алмайды» деп, бірліктің өзі беріктіктен басталатынын өсиет еткен. Бұл мақалада жинақталған нақыл сөздер арқылы сіз халқымыздың тұрақтылық пен қайсарлық туралы философиялық ойларын тереңірек түсінесіз. Оқырман қауым жиі іздейтін Берік туралы мағыналы ойлар мен қанатты сөздер осы жинақта топтастырылған. Әрбір мақал сізді өмірдің сынақтарына қарсы тұруға және өз ұстанымыңызды бекемдеуге шақырады.
Берік туралы таңдаулы мақалдар
- Берік үй – бек сарай.
- Берік болсаң – белің сынбас.
- Берік байымас, берекесіз тозады.
- Берік бел – батырдың белгісі.
- Орағың өткір болса, қарың талмайды,
- Отаның берік болса, жауың алмайды.
- Қанша берік дегенмен, тәуекел де қажиды.
- Іргесі берік елді жау ала алмас, ауызы бір елді дау ала алмас.
- Берік шаңырақ – бақыттың бастауы.
- Артқы айыл берік болса,
Жиі қойылатын сұрақтар
«Берік үй – бек сарай» деген мақалдың астарында қандай ой жатыр?
Бұл мақал бақыттың кілті байлықта емес, қауіпсіздік пен тыныштықта екенін меңзейді. Сарай қанша жерден әдемі және қымбат болғанымен, егер оның қабырғасы сыз, іргесі бос болса, онда тұрудың мәні жоқ. Ал қарапайым болса да, жылы, жел өткізбейтін, жаңбыр өтпейтін берік үй – адамға нағыз пана болады. Ауыспалы мағынада, бұл отбасы ішіндегі сенім мен татулыққа да қатысты. Егер отбасы мүшелері бір-біріне адал, қарым-қатынастары мықты болса, ол үй кез келген хан сарайынан артық. Сондықтан Берік туралы айтқанда, ең алдымен сенімділік пен қорғаныш ұғымдары еске түседі.
«Берік байымас, берекесіз тозады» дегенді қалай түсінуге болады?
Бұл жердегі «берік» сөзі сараңдыққа немесе тым қатты үнемшілдікке қатысты айтылған болуы мүмкін. Яғни, дүниесін тым қатты ұстап, ешкімге жақсылық жасамайтын, қолы қатты (берік) адам рухани жағынан байымайды, елдің алғысын алмайды. Алайда, екінші жағынан, берекесіз, шашпа адам мүлдем тозып кетеді. Халық даналығы осы екі ұғымның ортасын табуға шақырады: тым сараң болмау керек, бірақ ысырапшыл да болмау қажет. Нағыз беріктік – ол дүниені қысып ұстау емес, оны орнымен жұмсай білу. Өмірдегі тепе-теңдікті сақтау керектігін ескертетін нақыл.
Отанның беріктігі неге жауға тосқауыл болады?
«Отаның берік болса, жауың алмайды» деген сөз елдің қорғаныс қабілеті мен ішкі ынтымағына тікелей байланысты. Берік Отан – бұл тек мықты шекара емес, бұл халқының рухы биік, заңдары әділ және азаматтары бір-біріне тіреу болатын мемлекет. Жау қаншалықты күшті болса да, ішкі бірлігі мықты, іргесі сөгілмеген елді ала алмайды. Тарихымызда қазақ халқы талай шапқыншылыққа төтеп берді, оның басты себебі – қиын сәтте жұдырықтай жұмыла білуінде. Біз Берік туралы ізденгенде, оның мемлекеттік деңгейдегі маңызын, яғни тәуелсіздік пен егемендікті сақтаудың кепілі екенін ұмытпауымыз қажет.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
