Қазақ халқы бақыт ұғымын өте жоғары бағалап, оны қолға қонған құсқа теңеген. Бақыт дегеніміз тек байлық немесе мансап емес, ол ең алдымен отбасындағы татулық, деннің саулығы және еңбектің жемісін көру. Ата-бабаларымыз «Бақыт қайда барасың? – Ынтымаққа барамын» деп, бірлігі жарасқан елде ғана бақ тұрақтайтынын айтқан. Адам баласы өмір бойы бақытты іздеумен өтеді, бірақ оның кілті көбінесе қарапайым еңбек пен қанағатта жатыр. Бүгінгі таңда қоғамда рухани құндылықтарға деген сұраныс артып, Бақыт туралы ізденістер көбейіп келеді. Бұл мақалдар жинағы сізге бақыттың мәнін тереңірек түсінуге, оны бағалай білуге және өз өміріңізге серік етуге көмектеседі. Шынайы бақыт – сырттан келмейді, ол адамның ішкі жан дүниесі мен айналасына деген мейірімінен бастау алады.
Бақыт туралы таңдаулы мақалдар
- Бақыт кілті еңбекте, еңбек өмірді ажарлайды.
- Татулық — табылмас бақыт.
- Көптен қоян құтылмас.
- Бөрікті тастап, бөріден құтылуға болмайды.
- Ер бақыттың қонғанын білмейді, ұшқанын біледі.
- Көптің күші – көл, көлдің түбі – құдық, құдықтың түбі – құт.
- Ел ішіндегі құтты адам, ел ішінде тыныш адам.
- Жақсы әйел – жігітке біткен бақ; жақсы жер, жайлы қоныс – алтын тақ.
- Өнегелі өмір – бақытты өмір.
- Бақытсыз басым мың лаққа татымас.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Ер бақыттың қонғанын білмейді, ұшқанын біледі» дегенді қалай түсінуге болады?
Бұл мақал адам пенденің қолындағы бар жақсылықтың қадірін дер кезінде біле бермейтін қасиетін сынайды. Адам бақытты болып жүргенде оны қалыпты жағдай деп қабылдайды, ал сол бақыт бастан тайғанда немесе бір қиындыққа тап болғанда ғана өткен күндерін сағынып, өкінеді. Сондықтан халық даналығы барды бағалай білуге шақырады.
Бақыт пен еңбектің арасында қандай байланыс бар?
Қазақ мақалдарында бақыт жалқау адамға қонбайтыны жиі айтылады. «Бақыт кілті еңбекте» демекші, адал еңбек еткен адам ғана өз мақсатына жетіп, рухани қанағат табады. Еңбексіз келген байлық немесе сәттілік уақытша ғана, ал маңдай термен келген нәтиже нағыз бақыттың іргетасы болып саналады.
«Құт» деген сөз бақыт ұғымымен қалай байланысады?
«Құт» сөзі қазақ ұғымында береке, ырыс және бақыттың жиынтық атауы ретінде қолданылады. Ел ішіндегі «құтты адам» деп айналасына шуағын шашатын, дау-дамайдан аулақ, парасатты жанды айтады. Бақыт туралы іздегенде, біз жиі осы «құт» ұғымына кезігеміз, себебі ол материалдық игіліктен гөрі рухани толысуды көбірек білдіреді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
