Бақырауық – дауысы қатты шығатын, бірақ іс жүзінде пайдасы шамалы немесе мінезі жаман адамды (немесе жануарды) сипаттайтын сөз. «Бақырауық түйе» көбінесе мазасыздықтың белгісі. Адамға қатысты айтылғанда, бұл сөз байлығына мастанған, даңғой немесе билікке жетіп алып, халыққа дауыс көтеретін жандарды сынайды. «Жаманға мал бітсе, бақырауық болады» деген мақал осыны растайды. Төмендегі Бақырауық туралы мақалдар адам мінезінің өзгерісін, байлық пен биліктің адамға әсерін көрсетеді.
Бақырауық туралы таңдаулы мақалдар
- Жылауық болса да баланың бары жақсы, бақырауық болса да түйенің бары жақсы.
- Бақырауық демесең, бағалы көлік түйе ғой.
- Жалғыз түйе бақырауық, жалғыз бала жылауық.
- Жаман да болса өз ұлың өз малыңа ие ғой.
- Жыланға түк біткен сайын қалтырауық болады, жаманға мал біткен сайын бақырауық болады.
- Жаманға мал біткен сайын, бақырауық болады.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Жаманға мал біткен сайын бақырауық болады» деген мақал нені білдіреді?
Бұл мақал көргенсіз адамның байығандағы мінез-құлқын сипаттайды. Тегі таза, ақылды адам байыса, кеңпейілді бола түседі. Ал жаман адам байыса, мастанып, айналасына айқайлап, өктемдік көрсете бастайды (бақырады). Бұл – «байлық мұрат емес, кедейлік ұят емес» деген қағидамен үндес.
«Бақырауық болса да түйенің бары жақсы» деп неге қанағат етеді?
Бұл – «жоқтан бар жақсы» деген ұғым. Түйе дауысы жағымсыз (бақырауық) болғанымен, ол шаруаға пайдалы, жүк көтереді, сүт береді. Сол сияқты, бала жылауық болса да, оның болғаны – бақыт. Бұл мақал кемшілігіне қарамастан, қолда бар нәрсені бағалауға шақырады.
«Жалғыз түйе бақырауық» болуының себебі не?
Жалғыздық – қиын нәрсе. Үйірден бөлінген түйе жабырқап, серігін іздеп бақырады. Адам да жалғыз қалғанда мұңайып, шағымданғыш (жылауық) болады. Бұл мақал жалғыздықтың жағымсыз салдарын және көппен бірге болудың маңызын көрсетеді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
