Аспан – шексіздіктің, арманның және биік мақсаттардың символы. Қазақ халқы «Аспанға қарап оқ атпа» деп, жоғарыға, қасиетті нәрсеге құрметпен қарауды өсиет еткен. Аспан әлемі адамды ойландырады, қиялын шарықтатады. «Кісідегінің кілті аспанда» деген сөз адам тағдырының Жаратушының қолында екенін меңзейді. Бұл мақалдар жинағында тәкаппарлықтың орынсыздығы, арманға ұмтылу және тағдырға мойынсұну тақырыптары қозғалады. Аспан туралы ізденіс адамды жердегі күйбең тіршіліктен көтеріп, рухани биіктерге жетелейді. Аспанға тас лақтыру – өз басыңа бәле тілеп алумен бірдей екенін ұмытпаған жөн.
Аспан туралы таңдаулы мақалдар
- Кісідегінің кілті аспанда.
- Асқанға аспан да аласа.
- Талапты бала талпынған құстай, құмары қанбас аспанға ұшпай.
- Жамандық қылсаң — өзіңе, жақсылық қылсаң — өзіңе, аспанға қарап оқ атсаң, қайтып тиер көзіңе.
- Алпыс күн аспанға қарағанша, алты көш жердегі айдынға құла.
- Аспанға айды бір шығардым.
- Аспанға қарай оқ атпа, өзіңнің түсер басыңа.
- Жер – төсек, аспан – көрпе.
- Аспанға тас атпа, тақияң темір емес.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Асқанға аспан да аласа» деген мақалды қалай түсінуге болады?
Бұл сөз екі түрлі мағынада қолданылуы мүмкін. Біріншіден, адам шектен шығып, менменсігенде, оған ешқандай шек (тіпті аспан да) жоқ сияқты көрінеді. Екіншіден, жігерлі, табанды адам үшін алынбайтын қамал, бағынбайтын биік жоқ деген жігерлендіру мағынасында да айтылады.
Аспанға қарап оқ атудың салдары қандай?
«Аспанға қарап оқ атсаң, қайтып тиер көзіңе» деген мақал жамандықтың қайтарымы болатынын ескертеді. Қасиетті нәрсеге немесе жазықсыз біреуге жасалған қиянат міндетті түрде өзіңе қайтып оралады. Бұл – бумеранг заңының халықтық түсіндірмесі.
«Кісідегінің кілті аспанда» деген не сөз?
Бұл адамның бағы мен несібесі, өмір сүру ұзақтығы Жаратушының (аспанның) еркінде екенін білдіреді. Адам қанша жоспар құрса да, соңғы шешім жоғарыдан болатынын мойындау. Аспан туралы бұл тіркес тағдырға сенуді көрсетеді.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
