Ар – адам баласының ең қасиетті және нәзік сезімі. Ол – адамгершіліктің өлшемі, тұлғаның ішкі бақылаушысы. Қазақ халқы «Малым – жанымның садағасы, жаным – арымның садағасы» деп, арды өмірден де биік қойған. Ар-ұят адамды жаман қылықтардан тыйып, жақсылыққа жетелейді. Бұл мақалдар жинағында ардың тазалығы, намыстың биіктігі және ұяттың күші туралы айтылады. Егер сіз Ар туралы ойланатын болсаңыз, бұл сөздер сізге рухани бағдаршам болары сөзсіз. Ақылы бар адам әрқашан арын сақтайды, өйткені арсыздық – адамдық келбетті жоғалтудың басы.
Ар туралы таңдаулы мақалдар
- Ақылың болса арыңды сақта, ар-ұят керек әр уақытта.
- Әдептілік, ар-ұят – адамдықтың белгісі, тұрпайы мінез, тағы, жат – надандықтың белгісі.
- Арлы арына қараса, арсыз жеңдім дейді.
- Ер намысы — ел намысы.
- Бар барын жейді, ұятсыз арын жейді.
- Баланың ұяты әкеге, қыздың ұяты шешеге.
- Ұқыпты етегін жабады, ұқыпсыз ұятын табады.
- Ер – намысының құлы.
- Бөріктінің намысы бір.
- Ерді намыс өлтірер.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Арлы арына қараса, арсыз жеңдім дейді» деген мақалдың мағынасы қандай?
Бұл мақал арлы адам мен арсыз адамның психологиясын салыстырады. Арлы адам ұяттан қысылып, дауды ушықтырмай үндемей қалса немесе жол берсе, арсыз адам мұны қарсыласының әлсіздігі немесе жеңілісі деп түсінеді. Шын мәнінде, арлы адамның үндемеуі – оның биіктігі.
«Бөріктінің намысы бір» дегенді қалай түсінуге болады?
Бөрік – ер адамның бас киімі. Бұл жерде «бөрікті» деп жалпы ер азаматтарды айтып тұр. Мақалдың мәні – бір еркектің немесе бір рудың жігітінің намысы тапталса, ол бүкіл ер азаматтарға немесе сол елге ортақ сын. Ерлер бір-бірінің намысын қорғауы керек деген ынтымаққа шақырады.
Ұятсыз адам неге «арын жейді»?
«Бар барын жейді, ұятсыз арын жейді» деген сөз арсыз адамның рухани жұтаңдығын көрсетеді. Қолында дүниесі бар адам соны жаратады, ал түгі жоқ немесе тойымсыз арсыз адам пайда табу үшін өз абыройын, арын саудаға салады. Ар туралы бұл тіркес ең төменгі құлдырауды сипаттайды.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
