Ақымақтық – ақылдың, парасаттың жоқтығы, надандық. Қазақ халқы ақымақтықты қатты сынап, одан аулақ болуға шақырған. «Ақымақ өзіне жау» деген сөз ақылсыз адамның іс-әрекеті ең алдымен өзіне зиян келтіретінін көрсетеді. Ақымақ адам сөзге тоқтамайды, кеңеске құлақ аспайды және өз қателігін мойындамайды. «Ақымаққа ақыл айтпа» деген ескерту бос әурешіліктен сақтандырады. Төмендегі Ақымақтық туралы мақалдар надандықтың белгілерін, оның зардабын және ақылдылықтың артықшылығын көрсетеді.
Ақымақтық туралы таңдаулы мақалдар
- Ақымақтың ақылы – қысқа.
- Ақымақ өзіне жау.
- Ақымаққа ақыл айтпа.
- Ақымақтың сөзі – көп.
- Ақымақтың ісі – шала.
- Наданның көзін ғылым ашар.
- Наданның күні қараң.
- Ақымақтың басы – бәлеге жақын.
- Наданмен дос болма.
- Ақымақтың тілі – ұзын.
Жиі қойылатын сұрақтар
«Ақымақ өзіне жау» дегенді қалай түсінуге болады?
Бұл мақал ақылсыз адамның ойланбай істеген істері, айтқан сөздері түбінде өзінің басына бәле болып жабысатынын білдіреді. Ол дос арттырудың орнына дұшпан жинайды, пайданың орнына зиян табады. Ең үлкен қауіп сырттан емес, адамның өз надандығынан келеді.
Неліктен «Наданмен дос болма» деп ескертеді?
Надан, ақымақ дос қауіпті, өйткені ол «дос болам деп қас болады». Ол жақсылық жасағысы келсе де, ақылының жетпеуінен зиян келтіруі мүмкін (аюдың достығы сияқты). Сондай-ақ, наданмен жүрген адамның өзі де соған ұқсап кетуі немесе оның кесіріне ұшырауы мүмкін.
«Ақымақтың ісі – шала» деген не?
Бұл мақал ақылсыз адамның тиянақсыздығын, тұрақсыздығын көрсетеді. Ол бір істі бастайды, бірақ аяғына дейін жеткізбейді, немесе сапасыз орындайды. Жоспарлау, болжау қабілетінің жоқтығы істің нәтижесіз қалуына әкеледі. Ақымақтық туралы айтқанда, бұл ең басты кемшілік.
Осы рубрикадағы басқа мақалдарды да қараңыз: толық тізімді көру үшін мұнда басыңыз
